Archeologisch bureau- en booronderzoek boscompensatie N48 te Zuidwolde, gemeente De Wolden (DR)

<p>Aanleiding tot het hier beschreven archeologisch inventariserend veldonderzoek (IVO) zijn de plannen voor een boscompensatie voor de aanpassing van de N48 te Zuidwolde. Omdat deze plannen met bodemverstorende ingrepen gepaard gaan, is een archeologisch vooronderzoek noodzakelijk. De percelen waarop de boscompensatie zal plaatsvinden, liggen ten westen van Alteveer (locatie 1) en ten oosten van de Slagenweg (locatie 2) nabij Zuidwolde, gemeente De Wolden. Het betreft dus twee terreinen. Dit onderzoek wordt uitgevoerd conform de Wet op de archeologische monumentenzorg. Rijkswaterstaat heeft MUG Ingenieursbureau, afdeling Archeologie, opdracht gegeven het IVO uit te voeren. Het onderzoek bestaat uit een bureau- en booronderzoek.</p><p>Uit het bureauonderzoek blijkt dat de locatie 1 pas in de eerste helft van de vorige eeuw in cultuur is gebracht. Hierdoor hebben er afgezien van de ontginningsactiviteiten geen bodemverstorende ingrepen plaatsgevonden. Van de omgeving van het onderzoeksgebied zijn geen archeologische waarden of vondsten in Archis opgenomen. Ook hebben er in het verleden geen archeologische onderzoeken plaatsgevonden. De bodemkaart geeft aan dat een deel van het terrein een podzolbodem heeft. Volgens de hoogtekaart ligt het gebied op de overgang van hogere gronden in het oosten naar lager gelegen gronden in het westen. Deze overgangsgebieden zijn in het verleden aantrekkelijk geweest voor jagers-verzamelaars omdat juist hier veel variatie voorkomt in plantengroei en wild. Hierdoor is de kans op het aantreffen van voedsel groot. De podzolbodem die op de bodemkaart is aangegeven, kan alleen ontstaan als de bodem lange tijd met rust is gelaten. Indien er binnen het onderzoeksgebied een podzolbodem aanwezig is, bestaat er een grote kans dat eventuele resten uit de steentijd nog intact zijn. Het onderzoeksgebied is later door veen overgroeid en tijdens de veengroei was het niet aantrekkelijk als vestigingsplaats voor de mens. Wel kunnen er losse vondsten aanwezig zijn die te maken hebben met rituele deposities.<br>Het bureauonderzoek laat zien dat onderzoeksgebied 2 op de overgang van hogere gronden naar een beekdal ligt. Voor vrijwel het gehele gebied geldt dat er sprake is van een podzolbodem. Langs de beek kan een meerveengrond aanwezig zijn. Van de directe omgeving van het onderzoeksgebied zijn in Archis zeer veel vuursteenvondsten opgenomen. Het betreffen allemaal oppervlaktevondsten. Het terrein is na 1954 in cultuur gebracht en bodemverstoringen zijn beperkt tot de ontginning en eventuele kanalisatie van de beek in het oosten van het terrein. Op de kaart uit 1954 is nog veel reliëf aangegeven dat nu niet meer aanwezig lijkt te zijn. Mogelijk heeft tijdens de ontginning een egalisatie van de aanwezige duinen plaatsgevonden. Bij een intacte bodem moet rekening gehouden worden met vuursteenvindplaatsen uit de periode paleolithicum-ijzertijd. Ook kunnen bewoningssporen uit latere perioden niet worden uitgesloten.<br>Uit het booronderzoek blijkt dat de bodem op locatie 1 niet meer intact is. In één van de zes boringen (boring 22) is een B-horizont aanwezig. In boring 23 is sprake van veen in de ondergrond. In de overige boringen gaat de bouwvoor, al dan niet via een vergraven bodemlaag, over in de C-horizont. De kans dat hier intacte archeologische resten aanwezig zijn, is minimaal. De bodem bestaat op locatie 2 uit dekzand waarin van origine in de top een podzolbodem aanwezig was. Alleen in het middendeel van het perceel is deze podzolbodem nog aanwezig. In het oostelijke deel van het perceel is stuifzand aanwezig. Rond boring 18 is sprake van de demping van een natte laagte. Voor de zone met een intacte bodem geldt een hoge archeologische verwachting. Daarom zijn hier megaboringen gezet waarbij de archeologisch interessante bodemlaag is gezeefd om zo archeologische indicatoren op te sporen. Deze aanvullende boringen hebben in boring m04 een stukje houtskool opgeleverd. In megaboring m05 is een verbrande splinter vuursteen aanwezig. Wij gaan wij ervan uit dat zowel het houtskool als de verbrande vuursteen van natuurlijke oorsprong zijn omdat aanvullende archeologische indicatoren ontbreken.<br>Voor locatie 2 geldt dat de bodemopbouw grotendeels niet meer intact is en binnen de zone waar de bodemopbouw wel intacte is zijn in de megaboringen geen archeologische indicatoren aanwezig.</p>