Gemeente Hattem. Plangebied Apeldoorns Kanaal te Hattem. Archeologisch bureauonderzoek.

<p>In opdracht van Waterschap Vallei en Veluwe heeft het onderzoeks- en<br>adviesbureau BAAC bv een archeologisch bureauonderzoek uitgevoerd voor het<br>plangebied Apeldoorns Kanaal te Hattem. Uit het bureauonderzoek blijkt dat het<br>plangebied deel uitmaakt van het dal van de Ijssel, die vermoedelijk tussen 500 en<br>700 n.C. is ontstaan. Ter hoogte van het plangebied bevindt zich een<br>kronkelwaard met oeverafzettingen. Vermoedelijk waren de oudste<br>oeverafzettingen tussen 800 en 1000 n.C. bewoonbaar. In de directe omgeving<br>van het plangebied zijn van de Ijsselstroomgordel alleen archeologische waarden<br>bekend, die gerelateerd zijn aan natte context (scheepswrakken). Aan het einde<br>van de 12e<br>eeuw is Hattem, dat in 1299 stadsrechten kreeg en vervolgens werd<br>versterkt met grachten en stadmuren, naar het gebied direct ten westen van het<br>plangebied verplaatst. Het plangebied zal vermoedelijk deels in de oude grachten<br>hebben gelegen. In de tweede helft van de 14e<br>eeuw zijn in de uiterwaarden ter<br>hoogte van het plangebied de Grift en de Grote of Veluwsche Wetering<br>gegraven, die via de Streng en vanaf de 15e<br>eeuw de Bottenstreng afwaterden op<br>de Ijssel. Vermoedelijk heeft in het begin van de 17e<br>eeuw een redoute gestaan<br>bij de splitsing van de Streng en de Bottenstreng (vermoedelijk op de rand van<br>het plangebied). Tussen 1825 en 1829 is in het plangebied het Apeldoorns Kanaal<br>aangelegd, waarbij gebruik is gemaakt van de bestaande kanalen. In 1874 is een<br>nieuwe monding van het Apeldoorns kanaal gegraven, waarna vervolgens het<br>kanaal is rechtgetrokken, verbreed en verdiept. Het kanaal is in 1962 gesloten<br>voor de scheepvaart, maar nog tot in de jaren tachtig of negentig uitgebaggerd.<br>Uit deze gegevens blijkt dat het plangebied grotendeels bestaat uit de loop van<br>het Apeldoorns kanaal dat in 1825-1829 is gegraven en in de daarop volgende<br>anderhalve eeuw regelmatig is onderhouden. Voor het Apeldoorns kanaal geldt<br>derhalve voor de vroege middeleeuwen C tot en met de nieuwe tijd een lage<br>verwachting. Aan het noordelijke deel van het plangebied, dat relatief recent is<br>ontstaan, wordt een lage verwachting wordt toegekend. De zone waar in het<br>begin van de 17e<br>eeuw een redoute heeft gestaan krijgt een middelhoge<br>verwachting voor militaire resten uit de nieuwe tijd B. Gezien de relatief lage<br>ligging is de kans op bewoningssporen (uit de vroege middeleeuwen C/D) in het<br>zuidelijke deel laag. Het plangebied snijdt echter de (gedempte) oude stadsgracht<br>van Hattem aan, alsmede oudere bochten van het Apeldoorns Kanaal die<br>mogelijk teruggaan op de Grift en de locatie van de Hoenweerdtsche Brug.<br>Hiervoor geldt derhalve een hoge verwachting voor archeologische resten (natte<br>context) uit de late middeleeuwen B tot en met de nieuwe tijd B. Voor de<br>pleistocene ondergrond geldt een lage verwachting.<br>Gezien de geringe verstoringen die op basis van de huidige plannen zullen<br>ontstaan en de aanwezigheid van dempings- en ophoogpakketten wordt<br>geadviseerd geen vervolgonderzoek uit te voeren. Indien de plannen wijzigen en<br>grotere oppervlakte binnen de huidige oevers met een (middel)hoge verwachting<br>dieper dan 1 m –mv worden afgegraven (bv. Voor de aanleg van<br>natuurvriendelijke oevers), dient in overleg met het bevoegd gezag te worden<br>bepaald of archeologisch onderzoek alsnog noodzakelijk is.</p>