Plangebied Augustijnenklooster te Mariëndaal, gemeenten Arnhem en Renkum

<p>In opdracht van Geldersch Landschap & Kasteelen heeft RAAP een archeologisch vooronderzoek in de vorm van een bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek uitgevoerd voor het plangebied Augustijnenklooster te Mariëndaal in de gemeenten Arnhem en Renkum.</p><p>Het bureauonderzoek diende om - op basis van verschillende bronnen - inzicht te krijgen in de genese van het landschap, de bodemopbouw en de sporen die het menselijk gebruik in de loop van de tijd heeft achtergelaten en wel specifiek gericht op het voormalige Augustijnenklooster. Met behulp van deze gegevens is een gespecificeerde archeologische verwachting opgesteld. Het bureauonderzoek is gebaseerd op gegevens die zijn aangeleverd door het Geldersch Landschap & Kasteelen, aangevuld met andere bronnen. Met het oog op de interpretatie van de grondradargegevens is historische bebouwing en kabels en leidingen op kaart gezet.</p><p>De eerste fase van het inventariserend veldonderzoek (IVO) betrof een geofysisch onderzoek door middel van grondradar dat werd uitgevoerd door Medusa Explorations. Tijdens het grondradaronderzoek zijn op het terrein diverse zones met een hoge- en met een lage reflectie vastgesteld. Het gaat daarbij zowel om zones die als recente structuren (zoals kabels en leidingen), als resten van historische bebouwing (zoals een 19e eeuws koetshuis) en als om de mogelijke restanten van het klooster kunnen worden geïdentificeerd. Opvallend resultaat van het onderzoek is een aantal zijn lineaire zones van lage reflectie. Het gaat ten dele om een mogelijk uitbraakspoor (of opgevulde gracht?) die ook bij archeologisch onderzoek in 1970 is waargenomen. Muurwerk dat in 1970 is gedocumenteerd in het noorden van het AMK terrein lijkt op grond van de grondradargegevens naar het oosten door te lopen en de rij funderingsblokken die in 2004 bij proefsleuvenonderzoek is gedocumenteerd lijkt zich, op een dieper niveau voort te zetten onder- en ten westen van de Middellaan.</p><p>De tweede fase van het inventariserend veldonderzoek (IVO) betrof een verkennend booronderzoek. Door middel van grondboringen is vastgesteld dat de top van het natuurlijke bodemprofiel (vanaf ca. 1 m –mv) bestaat uit uiterst fijn, zacht aanvoelend zand (c.q. leem of löss). Onder deze afzettingen (c.q. de verstoorde bovengrond) is de ondergrond fijnzandig en als fluvioperiglaciale afzettingen (spoelzandwaaier) geïnterpreteerd. In de boringen ten zuiden van het AMK terrein is een antropogeen pakket aanwezig dat samenhangt met het Augustijnenklooster, waarin diverse indicatoren zoals bouwpuin, soms in de vorm van een puinlaag, mortel en houtskool zijn waargenomen. In het noordelijke deel van het plangebied zijn in twee boringen alleen diepe recente verstoringen vastgesteld en zijn geen archeologische indicatoren waargenomen.</p><p>Bij aanvullend grondradaronderzoek voor het landhuis Mariëndaal zijn een ovale vijver en een onbekende anomalie geïdentificeerd. Om meer zicht te krijgen op de aard en ligging van de archeologische fenomenen wordt geadviseerd om in aanvulling tot het tot dusverre uitgevoerde booronderzoek, aanvullend booronderzoek uit te voeren. Door middel van een systematisch uitgevoerd booronderzoek zal er naar verwachting meer duidelijkheid komen over hoe het grondradaronderzoek geïnterpreteerd moet worden.</p>