การศึกษากระบวนการวางผังเมืองโดยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นตามพระราชบัญญัติการผังเมือง พ.ศ. 2562: กรณีศึกษา จังหวัดนนทบุรี

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษากระบวนการวางผังเมืองตามพระราชบัญญัติการผังเมือง พ.ศ.2562 ในส่วนที่มีการปรับปรุงแก้ไขเพิ่มเติมจากพระราชบัญญัติการผังเมือง พ.ศ. 2518 ปัญหาและอุปสรรคที่พบในกระบวนการวางผังเมืองโดยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นตามพระราชบัญญัติการผังเมือง พ.ศ. 2562 ความเหมาะสมในมิติการกระจายอำนาจของกระบวนการวางผังเมืองโดยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นตามพระราชบัญญัติการผังเมือง พ.ศ. 2562 ตลอดจนประสิทธิผลของกระบวนการวางผังเมืองโดยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นตามพระราชบัญญัติการผังเมือง พ.ศ. 2562 เปรียบเทียบกับกระบวนการวางผังเมืองตามพระราชบัญญัติการผังเมือง พ.ศ. 2518 ทำการเก็บรวบรวมข้อมูลจากการศึกษาเอกสารที่เกี่ยวข้อง ประกอบกับการสัมภาษณ์แบบกึ่งมีโครงสร้างกับผู้ให้ข้อมูลสำคัญ 3 กลุ่ม ได้แก่ กลุ่มข้าราชการส่วนกลาง กลุ่มข้าราชการส่วนภูมิภาค และกลุ่มผู้บริหารองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น จากนั้นทำการวิเคราะห์ข้อมูลด้วยการวิเคราะห์เนื้อหา เพื่อค้นหาข้อสรุปและตีความเกี่ยวกับสิ่งที่ต้องการศึกษา ผลการวิจัยพบว่าพระราชบัญญัติการผังเมือง พ.ศ. 2562 มีการปรับปรุงแก้ไขเพิ่มเติมจากพระราชบัญญัติการผังเมือง พ.ศ. 2518 ในหลายประการเพื่อให้สอดคล้องกับเจตนารมณ์ของการกระจายอำนาจที่มีวัตถุประสงค์ให้องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นเข้ามามีบทบาทและมีความพร้อมในการเป็นผู้นำด้านการวางและจัดทำผังเมืองและความพยายามที่จะสร้างการมีส่วนร่วมของประชาชน นอกจากนี้ พระราชบัญญัติการผังเมือง พ.ศ. 2562 ยังส่งเสริมให้การดำเนินการวางและจัดทำผังเมืองมีประสิทธิผลด้านความรวดเร็วมากยิ่งขึ้น อันเป็นผลมาจากการประกาศบังคับใช้ในรูปแบบของข้อบัญญัติท้องถิ่นที่ผู้มีอำนาจหน้าที่มีความอิสระและความคล่องตัวในการปฏิบัติหน้าที่มากขึ้น อย่างไรก็ตาม แม้ว่าที่ผ่านมาองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นยังไม่มีการประกาศใช้ผังเมืองโดยการออกเป็นข้อบัญญัติตามพระราชบัญญัติการผังเมือง พ.ศ. 2562 จึงทำให้ยังไม่พบปัญหาและอุปสรรคที่สามารถระบุได้อย่างแน่ชัด แต่ปัญหาและอุปสรรคที่คาดว่าจะเกิดขึ้น ประกอบด้วย ความทับซ้อนของพื้นที่ ความล่าช้าจากการที่ไม่สามารถออกข้อบัญญัติท้องถิ่นได้ในเวลาอันสมควร การออกข้อบัญญัติท้องถิ่นที่ดำเนินการตามแนวทางนโยบายจากส่วนกลางไม่สอดคล้องกับความต้องการของประชาชนในพื้นที่ การขาดความรู้ความเข้าใจในกระบวนการบริหารจัดการด้านการผังเมืองของผู้บริหารองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ความซับซ้อนและความยุ่งยากในการนำไปปฏิบัติ และการมีทรัพยากรไม่เพียงพอและไม่เหมาะสม