ผลของโปรแกรมการจัดการตนเองของบุคคลและครอบครัวต่อพฤติกรรมป้องกันกลับเป็นซ้ำ ผลลัพธ์ทางคลินิกและคุณภาพชีวิตในผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมอง

การศึกษาวิจัยในครั้งนี้เป็นการวิจัยกึ่งทดลอง มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาผลของโปรแกรมการจัดการตนเองของบุคคลและครอบครัวต่อพฤติกรรมป้องกันกลับเป็นซ้ำ ผลลัพธ์ทางคลินิกและคุณภาพชีวิตในผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมอง โดยประยุกต์ใช้กรอบแนวคิดการจัดการตนเองของบุคคลและครอบครัวของไรอันและซาวิน ระหว่างเดือนกุมภาพันธ์ 2565 ถึงเดือนกุมภาพันธ์ 2566 กลุ่มตัวอย่างคือผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองที่ได้รับการวินิจฉัยจากแพทย์ว่าเป็นโรคหลอดเลือดสมองตีบตันครั้งแรกที่เข้ารักษาตัวในหอผู้ป่วยความเป็นเลิศผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมอง โรงพยาบาลธรรมศาสตร์เฉลิมพระเกียรติ คัดเลือกกลุ่มตัวอย่างโดยใช้วิธีการเลือกแบบเจาะจงที่มีลักษณะตรงตามคุณสมบัติที่กำหนด แบ่งเป็นกลุ่มทดลอง 32 คน และกลุ่มควบคุม 32 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยครั้งนี้ประกอบด้วย 1) โปรแกรมการจัดการตนเองของบุคคลและครอบครัว 2) แบบบันทึกข้อมูลส่วนบุคคลของผู้ป่วยและญาติ 3) แบบสอบถามพฤติกรรมการป้องกันการกลับเป็นซ้ำโรคหลอดเลือดสมอง 4) แบบวัดความร่วมมือในการใช้ยาสำหรับชาวไทย 5) แบบบันทึกการนับเม็ดยา 6) แบบประเมินพุทธิปัญญา 7) แบบสอบถามวัดความรู้สึกเครียด และ 8) แบบประเมินคุณภาพชีวิต วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนา สถิติไคสแควร์ สถิติฟิชเชอร์ แอ็กแซคท์ สถิติที สถิติแมน-วิทนีย์ สถิติวิลคอกซัน และสถิติการวิเคราะห์ความแปรปรวนแบบวัดซ้ำผลการศึกษาพบว่า ภายหลังเข้าร่วมโปรแกรมกลุ่มทดลองมีการเปลี่ยนแปลงของคะแนนพฤติกรรมป้องกันกลับเป็นซ้ำโรคหลอดเลือดสมอง คะแนนภาวะพุทธิปัญญาบกพร่อง และค่าเฉลี่ยความดันโลหิต อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p<.05) ภายหลังสัปดาห์ที่ 2 และ 12 เมื่อเปรียบเทียบกับก่อนเข้าร่วมโปรแกรม และมีความแตกต่างกับกลุ่มควบคุมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p<.05) เมื่อเปรียบเทียบระหว่างกลุ่มในสัปดาห์ที่ 2 และ 12 อีกทั้งการศึกษายังพบการเปลี่ยนแปลงของค่าเฉลี่ยระดับน้ำตาลเฉลี่ยสะสมในเลือด ค่าเฉลี่ยระดับไขมันในเลือด คะแนนความเครียด และคะแนนคุณภาพชีวิตภายในกลุ่มทดลองและระหว่างกลุ่มควบคุม อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p<.05) เมื่อเปรียบเทียบก่อนและหลังเข้าร่วมโปรแกรม 12 สัปดาห์ โดยไม่พบอัตราการกลับเป็นซ้ำของโรคหลอดเลือดสมองทั้งในกลุ่มทดลองและกลุ่มควบคุมผลการศึกษาในครั้งนี้แสดงให้เห็นว่า โปรแกรมการจัดการตนเองของบุคคลและครอบครัวที่มีลักษณะเฉพาะบุคคลและครอบครัวมีการจัดการบริบทให้เหมาะสมเฉพาะบุคคลสามารถเพิ่มพฤติกรรมป้องกันกลับเป็นซ้ำโรคหลอดเลือดสมองและส่งผลให้ผลลัพธ์ทางคลินิกและคุณภาพชีวิตดีขึ้นได้ ดังนั้นพยาบาลและบุคลากรทางสุขภาพสามารถนำโปรแกรมการจัดการตนเองของบุคคลและครอบครัวต่อพฤติกรรมป้องกันกลับเป็นซ้ำ ผลลัพธ์ทางคลินิกและคุณภาพชีวิตในผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมอง ไปประยุกต์ใช้ในศูนย์ความเป็นเลิศผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมอง และแผนกตรวจรักษาผู้ป่วยนอกอายุรกรรม ส่งผลให้ผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองลดการเกิดกลับเป็นซ้ำโรคหลอดเลือดสมองต่อไป