การศึกษาแนวทางการพัฒนาบทบาททีมสหวิชาชีพต่อการเลี้ยงดูเด็กด้วยวินัยเชิงบวกในสถานรองรับเด็กแห่งหนึ่ง

การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาปัญหาอุปสรรคของทีมสหวิชาชีพต่อการเลี้ยงดูเด็กด้วยวินัยเชิงบวก และศึกษาแนวทางการพัฒนาบทบาทของทีมสหวิชาชีพต่อการเลี้ยงดูเด็กด้วยวินัยเชิงบวก เก็บรวบรวมข้อมูลด้วยแบบสัมภาษณ์อย่างมีโครงสร้าง โดยเลือกกลุ่มตัวอย่างแบบเฉพาะเจาะจง จำนวน 12 คน ผลการศึกษา พบว่า ทีมสหวิชาชีพในสถานรองรับเด็กมีปัญหาอุปสรรคในการเลี้ยงดูเด็กด้วยวินัยเชิงบวก เกี่ยวกับการขาดองค์ความรู้และทักษะในการเลี้ยงดู โดยมีปัจจัยอื่นมาเกี่ยวข้อง เช่น ปัจจัยส่วนบุคคล ปัจจัยจากตัวเด็กและปัจจัยด้านการบริหารจัดการขององค์กร การขาดความต่อเนื่องในการติดตามเด็กตามแผนพัฒนาเด็กรายบุคคล (Individual Development Plan: IDP) และปัญหาอุปสรรคจากหน่วยงานที่แบ่งออกเป็น 3 ประเด็น คือ 1) นโยบาย แผนงานหรือโครงการของหน่วยงานยังไม่ให้ความสำคัญต่อการเลี้ยงดูเด็กในสถานรองรับเด็กด้วยวินัยเชิงบวกและยังไม่มีความชัดเจน 2) ทรัพยากรสนับสนุนการทำงานที่จำเป็นต่อการเลี้ยงดูด้วยเด็กขาดแคลน และ 3) สวัสดิการคนทำงานที่ยังมีความเหลื่อมล้ำ โดยที่ทีมสหวิชาชีพในสถานรองรับเด็กมีการเสนอรูปแบบการเลี้ยงดูเด็กตามบทบาทหน้าที่ของทีมสหวิชาชีพ ด้วยแนวคิดวินัยเชิงบวก ดังนี้ 1) การกำหนดเป้าหมายระยะยาวในการเลี้ยงดูเด็ก เพื่อให้การเลี้ยงดูเด็กมีความเป็นเอกภาพและสามารถนำไปปฏิบัติเป็นแนวทางเดียวกัน 2) การเข้าใจเด็กที่มีความหลากหลายทั้งช่วงวัยและเด็กที่มีความต้องการพิเศษ เพื่อจัดกิจกรรมที่ตอบโจทย์การพัฒนาและบำบัดเด็กที่มีปัญหาพฤติกรรม 3) การให้ความอบอุ่น เอาใจใส่และให้เวลากับเด็กอย่างสม่ำเสมอ โดยเฉพาะการปฏิบัติต่อเด็กด้วยความเสมอภาค 4) การให้แนวทาง โดยการปฏิบัติตนเป็นตัวแบบที่ดี การสอนให้เด็กเรียนรู้จากประสบการณ์ เพื่อป้องกันการเกิดปัญหาซ้ำในอนาคต รวมถึงการควบคุมอารมณ์ของผู้เลี้ยงดู และ 5) การแก้ปัญหา โดยการสอนให้เด็กแก้ไขปัญหาของตนเองอย่างถูกต้อง เปิดโอกาสให้เด็กรู้จักรับผิดชอบการกระทำแก้ไขปัญหาของตนเอง โดยไม่นำปัญหาของเด็กไปเปรียบเทียบ เพื่อช่วยเหลือเด็กให้มีการเจริญเติบโตอย่างถูกต้องเหมาะสมตามพัฒนาการตามวัยของเด็กอย่างมีประสิทธิภาพและมีความสุขควบคู่กันไป รวมถึงสร้างเสริมทักษะชีวิตให้เด็กสามารถกลับสู่ครอบครัวหรืออยู่ในสังคมได้อย่างปกติสุข ข้อเสนอแนะที่สำคัญจากการศึกษา คือ หน่วยงานต้องกำหนดให้การทำแผนพัฒนาเด็กรายบุคคล (Individual Development Plan: IDP) เป็นภารกิจหลักของทีมสหวิชาชีพ และร่วมกันติดตามเด็กตามแผนพัฒนาเด็กรายบุคคล เพื่อกำหนดวิธีการเลี้ยงดูเด็กแต่ละรายให้เป็นไปในทิศทางเดียวกัน ควรพัฒนาศูนย์เรียนรู้ที่มีชีวิตและสามารถใช้งานได้จริงสำหรับเด็กอย่างครอบคลุมทุกมิติ ส่วนกลางควรจัดอบรมหรือการนิเทศเกี่ยวกับองค์ความรู้ใหม่ที่เกี่ยวข้องในการเลี้ยงดูเด็ก ทั้งในรูปแบบการอบรมเชิงปฏิบัติการและการอบรมแบบออนไลน์ในสถานการณ์การแพร่ระบาดของเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 และควรสนับสนุนอุปกรณ์ สื่อการเรียนรู้ที่ทันสมัย เพื่อเป็นเครื่องมือในการปฏิบัติงานของบุคลากรและเอื้อต่อการเรียนรู้ของเด็ก หน่วยงานควรกำหนดนโยบายหลัก ด้านการนำแนวคิดวินัยเชิงบวกมาใช้ในการปฏิบัติงานกับเด็ก โดยเฉพาะการทำความเข้าใจถึงแก่นแกนของวินัยเชิงบวก เพื่อเป็นจุดเริ่มต้นที่สำคัญในการพัฒนาเด็กและเสริมสร้างทักษะชีวิตให้เด็กสามารถกลับสู่ครอบครัวหรืออยู่ในสังคมได้อย่างปกติสุข