22.096 Groningen - Molen de Zaayer

Ingenieursbureau MUG voerde archeologisch onderzoek uit op de locatie van de voormalige houtzaagmolen “de Zaayer”, thans de H.L Wichersstraat te Groningen. Van de molen is bekend dat deze aan het eind van de 17e eeuw gebouwd is en in 1903 gesloopt is.
Bij de opgraving zijn diverse houten elementen aangetroffen en aangeleverd voor dendrochronologisch onderzoek. Naast het bouw- en sloopjaar zijn er historische bronnen omtrent de aankoop van het hout. Volgens deze bronnen werd het hout in diverse plaatsen aan, of op de route naar, de Oostzeekust gekocht.
Van de 25 monsters die zijn aangeleverd konden er 23 aangemerkt worden voor dendrochronologisch onderzoek. Hierbij gaat het om eik (Quercus sp.), grove den (Pinus sylvestris L.) en een Amerikaanse dennensoort aangeduid als southern yellow pine; een groep dennensoorten waar de loblolly pine (P. taeda L.), longleaf pine (P. palustris Mill.), slash pine (P. elliotti Engelm.) en shortleaf pine (P. echinata Mill.) onder vallen. Onderscheid tussen deze soorten is op basis van houtanatomishe kenmerken niet te maken.
Van de 23 monsters kunnen er 15 gedateerd worden, waarbij met name het eikenhout weinig resultaten oplevert.
De vroegste datering valt in de tweede helft van de 16e eeuw (laatste jaarring 1568). Hierbij is geen spinthout of wankant aangetroffen is en kan dus geen afgebakend kapinterval bepaald worden. Op basis van de vorm lijkt het hier echter om een deel van een duig te gaan en heeft de vondst dus mogelijk niets met de molen te maken.
Voor een aantal monsters is wel een afgebakend kapinterval vast te stellen. Deze vallen voor het grenenhout kort na 1733 en 1741, in 1756/57 en vervolgens weer kort na 1872. Voor eiken monsters kunnen intervallen rond 1701 en 1828 vastgesteld worden. Deze dateringen hebben betrekking op de gefaseerde demping van het balkgat.
De overige dateringen kunnen deels toegekend worden aan de bovenstaande kapdata, maar het kan hier even goed om ongerelateerde bouwactiviteiten gaan. Opmerkelijk is verder een datering in 1907 (zonder wankant) die na de vermelde sloop van molen valt.