't Lover te Asten, gemeente Asten

In opdracht van De Roever heeft ADC ArcheoProjecten in september 2025 een bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek in de vorm van een verkennend booronderzoek uitgevoerd naar de kans op de aanwezigheid van archeologische waarden op de locatie 't Lover te Asten. Op basis van het bureauonderzoek is een gespecificeerde archeologische verwachting opgesteld. Hieruit komt naar voren dat het gebied is gelegen op leemarm fijne dekzandgronden behorende tot de Formatie van Boxtel. In het dekzandpakket kunnen vondsten uit alle periodes worden aangetroffen. Dit gebied ligt eigenlijk relatief laag. Er zijn wat dekzandruggen met een beperkte hoogte, maar de hoger gelegen dekzandrug ten zuiden van het plangebied lijkt juist aantrekkelijker
voor bewoning/zal intensiever zijn gebruikt. Gezien de landschappelijke en bekend archeologische gegevens is de kans middelhoog op vondsten vanaf het Laat-Paleolithicum, vooral in het zuiden van het plangebied dat hoger is gelegen. Er geen aanwijzing voor historische bebouwing in het plangebied. Wel duidt de aanwezigheid van zwarte enkeerdgronden in het zuiden van het
plangebied uit agrarische activiteiten vanaf de Middeleeuwen in het gebied.

Omdat resten uit het Laat-Paleolithicum en het Mesolithicum zich vaak relatief ondiep in de natuurlijke ondergrond bevinden is het aannemelijk dat deze resten zijn verstoord door ploegwerkzaamheden. Het vondstenniveau uit het Neolithicum tot en met de (Vroege) Middeleeuwen wordt verwacht onderin het plaggendek en in de top van de oorspronkelijke Chorizont; hier wordt ook wel van ‘cultuurlaag’ gesproken: een doorwerkte oude bodem tussen het plaggendek en de ongeroerde ondergrond met kleine fragmenten aardewerk, natuursteen, vuursteen of houtskool. Archeologische sporen zullen zich in de top van de C-horizont bevinden.

Momenteel bevindt zich een oud basisschool gebouw op het plangebied. Dit is begin 21e eeuw gebouwd, en is een aantal jaren later wat uitgebreid. Het is onbekend in hoeverre de bodemopbouw ter plaatse van de bebouwing nog intact is. Oude bouwtekeningen suggereren dat funderingen voor het pand liggen op minimaal 80 cm -peil. Het is dus aannemelijk dat de top van het C-horizont ter plaatse van de bebouwing verstoord is.

Om bovenstaande verwachting te toetsen en aan te vullen is in het plangebied een verkennend booronderzoek uitgevoerd. Uit het onderzoek blijkt dat de ondergrond van een groot deel van het plangebied bestaat uit een C-horizont van dekzand. Tijdens het veldonderzoek werd vastgesteld dat een humeuze, omgewerkte grondlaag van 80 tot 90 cm dik scherp op de licht-geelgrijze Chorizont ligt. In de humeuze bovenlaag zijn gele zandbrokken waargenomen en dus moet de
oorspronkelijke podzolbodem en de top van de C-horizont verloren zijn gegaan. In het gebied worden daarom geen intact archeologisch niveau verwacht.

In het noordoosten van het plangebied is geen dekzand aangetroffen. Het diepste aangetroffen niveau is een veenpakket. Dit wordt afgedekt door een 2 m dik pakket met humeuze zandlagen. Waarschijnlijk is hier een lokale depressie geweest, mogelijk het beginpunt van een noord-zuid
lopende geul. De depressie is tijdens de ontginning van het gebied gedempt. De grondlaag die tussen 60 en 130 cm onder het maaiveld aanwezig is, is waarschijnlijk de bouwsleuf van de voormalige basisschool. In het noordoosten van het plangebied kunnen daarom archeologische waarden uit de Late Middeleeuwen en de Nieuwe tijd verwacht worden op dieper dan 130 cm onder het maaiveld.

ADC ArcheoProjecten adviseert om het plangebied vrij te geven voor de voorgenomen ontwikkeling. Het is altijd mogelijk dat tijdens grondwerkzaamheden onverwacht archeologische vondsten aan het licht komen. Het verdient daarom aanbeveling om de uitvoerder van de grondwerkzaamheden te wijzen op de plicht deze zogenoemde toevalsvondsten te melden bij de bevoegde overheid, zo¬als aangegeven in artikel 5.10 en 5.11 van de Erfgoedwet. De melding dient behalve bij de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE) tevens plaats te vinden bij de
gemeente Asten.