Bureauonderzoek en Karterend Booronderzoek Archeologie Plangebied Oldemeulenweg 8 te Oele (Hengelo O) Gemeente Hengelo (O)

Hamaland Advies heeft in opdracht van dhr. Hazelaar van Melkveebedrijf Hazelaar een archeologisch bureauonderzoek en een karterend bodemonderzoek uitgevoerd voor het plangebied Oldemeulenweg 8 te Oele (Hengelo O), gemeente Hengelo (O). Het betreft uitbreidingen van een ligboxenstal (westelijk) en een Jongveestal (oostelijk) op het bestaande erf ter grootte van respectievelijk 422 m2 en 258 m2, in totaal 680 m2, verdeeldover twee bouwvlakken. De exacte verstoringsdiepte is 2,16 meter minus maaiveld.Het plan voor het gebied bevindt zich in de fase van de aanvraag van deomgevingsvergunning. Het bestemmingsplan buitengebied (onherroepelijk 2012-04-11) beschrijft een hoge archeologische en aardkundige verwachting en een waardevol reliëf. Het betreft een terrein van hoge archeologische waarde vanwege de aanwezigheid van de voormalige Havezate Oldemeule (cat.nr. 2554). Het advies van gemeente Hengelo luidt streven naar behoud via het bestemmingsplan. Archeologisch onderzoek is gewenst bij elkeingreep, ongeacht de oppervlakte, bij bodemingrepen dieper dan 40 cm.Het door Hamaland Advies uitgevoerde onderzoek bestaat uit een KNA conform bureauonderzoek dat aangevuld is met een inventariserend veldonderzoek middels boringen (karterende fase) om de intactheid van de bodemopbouw te toetsen en de aanwezigheid van vindplaatsen vast te stellen.Op grond van de bestudeerde bronnen kan geconcludeerd worden dat het plangebied een hoge verwachting heeft op archeologische resten uit de periode vanaf de prehistorie. Vondsten in de directe omgeving van het plangebied zijn afkomstig uit de periode Middeleeuwen tot de Nieuwe tijd en houden verband met de Laat Middeleeuwse Havezate Oldemeule.In totaal zijn door E. van der Kuijl (senior KNA archeoloog) en mw. J. Rohling(veldmedewerker) op 11 april 2014 tien (10) boringen geplaatst met een zogeheten megaboor met een boordiameter van 15 cm en een edelmanboor van 7 cm. Ter plaatse van de uitbreiding van de bestaande stal (boring 1 t/m 5) aan de zuidwestzijde van het erf is een oude grachtvulling aangetroffen die ook tijdens het eerder onderzoek op het naastgelegen perceel (de bestaande stal) door RAAP is aangetroffen. De grachtbodembevindt zich hier op een diepte van 2 m-mv. De vulling van de gracht bestaat uit slibbig sterk humeus venig zand met plantenresten met daarop een pakket grijsbruin puinhoudend zand met plantenresten. Tot een diepte van 95 cm is sprake van dempingsmateriaal met veel baksteenpuin en mortel, dat waarschijnlijk aangebracht is om de nazakking van de gracht (na de demping van de gracht) op te vullen. De overige boringen zijn voortijdig gestuit op het vele puin dat in de opvulling van de gracht en de demping aanwezig is. De meeste boringen vertonen echter tot het moment dat zij gestuit zijn, een vergelijkbare bodemopbouw als bij boring 3.Van de vijf boringen ter plaatse van de geplande verlenging van de bestaande jongveestal zijn twee boringen voortijdig gestuit (boring 6 en 8) op funderingsresten van de gesloopte stal. De overige drie boringen vertonen een sterk geroerd bodemprofiel (A-C profiel) als gevolg van graafwerkzaamheden en sloopwerkzaamheden van de voormalige stal op deze locatie. In alle gevallen is sprake van geroerde teruggestorte lagen grond met veel baksteenpuin en betonpuin. Het dekzand wordt op wisselende dieptes aangetroffen variërend van 95 cm-mv in boring 10 tot 130 cm-mv in boring 7. Dit is het gevolg van de gepleegde bodemingrepen, waarbij de top van het dekzand vergraven is en deels opgenomen en vermengd is met de teruggestorte puinhoudende ophogingslagenSelectieadviesOp grond van de onderzoeksresultaten is het advies tweeledig. Ter plaatse van de geplande uitbreiding van de ligboxenstal is sprake van de aanwezigheid van een (gedempte) grachtvan de voormalige havezathe Oldemeule (zie afb. 8). Omdat de insteek van de gracht en de fasering van de gracht te kunnen bepalen, adviseren wij om na sloop van debetonverharding een proefsleuf te graven die haaks op deze voormalige gracht staat. De sleuf is vooral bedoeld om het profiel van de gracht te kunnen documenteren. De sleuf heeft een lengte van circa 13 meter en een breedte van 4 meter. De diepte van de sleuf bedraagt 2,50 meter (zie oranje kader in bijlage 4). Voorafgaand aan het proefsleuvenonderzoek dienteen Programma van Eisen te worden opgesteld, dat ter goedkeuring wordt voorgelegd aan gemeente Hengelo en de Regioarcheoloog. Het graven van proefsleuven is voorbehouden aan houders van een opgravingsvergunning.Ter plaatse van de geplande verlenging van de jongveestal (boring 6 t/m 10) is sprake van een volledig verstoorde bodemopbouw, waarbij de bodem tot in de top van het dekzand vergraven is door sloop van een eerdere stal. Hierbij zijn eventuele archeologische vindplaatsen verloren gegaan. Vanwege het ontbreken van een intacte bodemopbouw en het ontbreken van archeologische indicatoren adviseren wij om op deze locatie geenvervolgonderzoek uit te laten voeren.SelectiebesluitIn afwijking van het advies van Hamaland Advies heeft de regioarcheoloog na de beoordeling van het rapport op 28 mei 2014 namens gemeente Hengelo voorgeschreven dat een archeologische begeleiding met beperkte verstoring voorgeschreven zal worden als voorwaarde bij de omgevingsvergunning. De eisen aan de archeologische begeleidingworden uitgewerkt in een PvE dat aan de vergunning wordt gekoppeld. Het uitvoeren van een archeologische begeleiding is voorbehouden aan houders van een opgravingsvergunning.Verder dient te allen tijde bij het afgeven van een omgevingsvergunning de wettelijke meldingsplicht (ex artikel 53 Monumentenwet 1988) kenbaar te worden gemaakt, om het documenteren van toevalsvondsten te garanderen: “Degene die anders dan bij het doen van opgravingen een zaak vindt waarvan hij weet dan wel redelijkerwijs moet vermoeden dat heteen monument is (in roerende of onroerende zin), meldt die zaak zo spoedig mogelijk bij onze minister”. Deze aangifte dient te gebeuren bij de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed in Amersfoort en de verantwoordelijk beleidsadviseur archeologie van de gemeente Hengelo.