SHE'RIYATDA RANGLARNING EMOTSIONAL-EKSPRESSIV IMKONIYATLARI

Annotatsiya: Ushbu maqolada she’riy matnda rang bildiruvchi birliklarning emotsional-ekspressiv, semantik va ramziy imkoniyatlari tahlil qilinadi. Rang nomlarining badiiy obraz yaratish, lirik qahramon ruhiyatini ifodalash, muallifning individual poetik uslubini shakllantirish hamda matnning estetik ta’sirchanligini kuchaytirishdagi o‘rni yoritiladi. Ranglarning poetik funksiyasi ularning bevosita lug‘aviy ma’nosi bilan chegaralanmasligi, muayyan kontekstda metaforik, ramziy va assotsiativ mazmun kasb etishi zamonaviy o‘zbek va nemis she’riyati misolida ko‘rsatib beriladi. Abdulla Oripov, Erkin Vohidov, Muhammad Yusuf, Rainer Maria Rilke va Paul Celan ijodidagi rang obrazlari qiyosiy-lingvopoetik jihatdan tahlil qilinib, oq, qora, ko‘k, qizil, sariq, kulrang singari ranglarning turli poetik vaziyatlarda hosil qiladigan hissiy-estetik ma’nolari aniqlanadi. Tadqiqot natijasida rang poetikasi universal badiiy hodisa bo‘lish bilan birga, har bir millatning tarixiy tajribasi, madaniy xotirasi va estetik tafakkurini aks ettiruvchi o‘ziga xos poetik tizim ekanligi asoslanadi.