การพัฒนารูปแบบการจัดการมูลฝอยติดเชื้อในชุมชน: กรณีศึกษาผู้ป่วยที่รักษาตัวที่บ้าน อำเภออู่ทอง จังหวัดสุพรรณบุรี

การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์สถานการณ์ และพัฒนารูปแบบการจัดการมูลฝอยติดเชื้อในชุมชน อำเภออู่ทอง จังหวัดสุพรรณบุรี รูปแบบเป็นการวิจัยเชิงปฏิบัติการแบ่งการศึกษาเป็น 3 ระยะ คือ ศึกษาข้อมูลสถานการณ์ สร้างและทดลองใช้รูปแบบการจัดการมูลฝอย ติดเชื้อในผู้ป่วยที่รักษาตัวที่บ้าน และประเมินผลหลังการทดลองใช้ในผู้ป่วย 3 กลุ่ม คือผู้ป่วยติดเตียงที่มีแผลเรื้อรัง ผู้ป่วยล้างไตทางหน้าท้อง และผู้ป่วยเบาหวานที่ฉีดอินซูลิน จำนวน 189 ราย เก็บรวบรวมข้อมูลโดยใช้แบบสำรวจและการสังเกต วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนาและสถิติทดสอบ McNemar’s test วิเคราะห์ช่องว่าง (Gap analysis) และพัฒนารูปแบบการจัดการมูลฝอยติดเชื้อชุมชน ผลการวิจัยพบว่า อัตราการเกิดมูลฝอยติดเชื้อจากผู้ป่วยที่รักษาตัวที่บ้านในกลุ่มผู้ป่วยติดเตียงที่มีแผลเรื้อรัง ผู้ป่วยล้างไตทางหน้าท้อง และผู้ป่วยเบาหวานฉีดอินซูลิน มีค่าเท่ากับ 1.44±0.70 2.9±2.7 และ 0.16±0.03 กก./คน/วัน ตามลำดับ พบปริมาณมูลฝอยติดเชื้อก่อนการกำหนดรูปแบบเข้าสู่ระบบการกำจัดอย่างถูกต้องตามหลักวิชาการเพียงร้อยละ 4.13 และหลังการทดลองใช้รูปแบบการจัดการซึ่งกำหนดให้ผู้ป่วยแยกมูลฝอยติดเชื้อเพื่อส่งไปกำจัดที่สถานบริการสาธารณสุขใกล้บ้านหรือนำไปรีไซเคิล ส่งผลให้มีการจัดการถูกต้องเพิ่มขึ้นเป็นร้อยละ 22.5 ผลการทดสอบ McNemar’s test ที่ระดับ Level of Sig (P) <0.001 พบว่าการกำจัดมูลฝอยติดเชื้อที่ถูกต้องในชุมชนระยะหลังกำหนดรูปแบบเพิ่มขึ้นจากระยะก่อนกำหนดรูปแบบอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติคำสำคัญ: การจัดการมูลฝอยติดเชื้อ, มูลฝอยติดเชื้อในชุมชน, ผู้ป่วยที่รักษาตัวที่บ้าน