Archeologisch bureauonderzoek: Eikenheuvel te Uden. Gemeente Uden.

<p>KSP Archeologie heeft een archeologisch en cultuurhistorisch bureauonderzoek uitgevoerd voor het woningbouwproject Eikenheuvel te Uden. Het onderzoek is uitgevoerd ter voorbereiding van de bestemmingsplan- en vergunningsprocedures voor het nieuwbouwplan.</p><p>Het plangebied ligt op de overgang van het horstplateau in het noordoosten en het beekdal van de Leijgraaf in het zuidwesten. Deze overgangszone wordt gekenmerkt door welvingen afgewisseld met dalen/laagtes. Vanwege de ligging in deze gradiëntzone is aan de hogere welvingen binnen het plangebied een hoge verwachting toegekend voor vuursteenvindplaatsen uit het Laat-Paleolithicum – Neolithicum De vondsten uit de omgeving op het plateau ten oosten van het plangebied en de overgangszone ten westen daarvan wijzen op bewoning uit de periode Bronstijd – Romeinse tijd. Het is de vraag in hoeverre de aangetroffen nederzettingen zich uitstrekken tot in het plangebied. Gezien de vondst van kuilen met aardewerkafval op de noordoostelijke grens van het plangebied en de landschappelijke situatie van welvingen afgewisseld met laagtes maakt het gebied geschikt voor bewoning (en begravingen) en akkerbouw en bijbehorende activiteiten zoals veeteelt, jacht, grondstoffenwinning, productie van aardewerk e.d. In het algemeen bevinden de erven zich op de hogere delen (o.a. welvingen) in het landschap, maar ze kunnen ook doorlopen tot op de flanken en zelfs in de laagste delen. Op basis hiervan is aan de welvingen binnen het plangebied een hoge verwachting toegekend voor archeologische sporen uit het Neolithicum tot en met de Volle Middeleeuwen (tot in de 13e eeuw) en aan de tussenliggende en aangrenzende laagtes een middelhoge verwachting. Uit de historische ontwikkeling blijkt dat op de westelijke grens van het plangebied het buurtschap Eikenheuvel is ontstaan. Voor het historische bebouwingslint langs de Eikenheuvelweg geldt daarom een hoge verwachting voor archeologische resten uit de Late-Middeleeuwen en de Nieuwe tijd. Omdat de perceelsgrenzen tussen een deel van de erven nog intact is en de meeste historische woonerven nog origineel gesitueerd zijn (overigens wel vaak met recentere bebouwing) heeft het bebouwingslint ook een cultuurhistorische waarde (gemiddeld). Vanuit deze boerderijen werden de achterliggende landbouwgronden geëxploiteerd. Er hebben herverkavelingen plaatsgevonden, waarbij de kleinschalige perceelsindeling is verdwenen. Enkele perceelsgrenzen zijn bewaard gebleven en het gebied is nog steeds in gebruik als landbouwgrond (voornamelijk maïsakkers) waardoor ook hiervoor een gemiddelde cultuurhistorische waarde geldt. </p><p>Op basis van het bureauonderzoek kunnen binnen het plangebied archeologische resten worden verwacht uit alle archeologische perioden (Laat-Paleolithicum – Nieuwe tijd). Langs de Eikenheuvelweg gaat het voornamelijk om sporen van boerderijplaatsen uit de (Late Middeleeuwen en) Nieuwe tijd. In de rest van het plangebied betreft dit voornamelijk vuursteenvindplaatsen en sporen van landbouwende samenlevingen. Het archeologische sporenniveau wordt onder de recente bovengrond (vanaf ca. 30 cm) of het cultuurdek verwacht (vanaf ca. 60 cm beneden maaiveld) in de top van de natuurlijke ondergrond (C-horizont). Funderingen voor woningen worden in de regel aangelegd in de top van de natuurlijke ondergrond, dus bij de realisatie van de woonwijk wordt het archeologische bodemarchief bedreigd. In de zones waar nieuwbouw plaatsvindt en bodemingrepen dieper dan 30 cm beneden maaiveld zijn gepland wordt daarom vervolgonderzoek aanbevolen in de vorm van een inventariserend veld¬onderzoek, verkennende fase. Het onderzoeksgebied voor het verkennend onderzoek zal in overleg met de gemeente Uden worden vastgesteld en vervolgens zal een plan van aanpak worden opgesteld.</p><p>Voor grote delen van het plangebied geldt een cultuurhistorische waarde. Door de realisatie van woningbouw zal het historische landgebruik als bouwland en grasland verdwijnen. De aanbeveling is om het bebouwingslint langs de Eikenheuvelweg als zodanig herkenbaar te houden en een strook vrij te laten van bebouwing en open te houden. Daarnaast kan rekening worden gehouden met de cultuurhistorische waarde door historische perceelsgrenzen te behouden. Daarnaast kan de waarde bijvoorbeeld worden versterkt door de voormalige paden op te nemen in het stratenpatroon. </p><p>Tot slot is de aanbeveling om de beeldbepalende panden/monumenten te behouden. Wanneer dit niet mogelijk is, zal bouwhistorisch (en archeologisch) onderzoek moeten plaatsvinden ter plaatse van deze panden.</p>