Groetpolder te Winkel, gemeente Hollands Kroon

<p>ADC ArcheoProjecten heeft in februari 2015 een Inventariserend veldonderzoek uitgevoerd op een perceel in de Groetpolder te Winkel (gemeente Hollands Kroon). Aanleiding is de voorgenomen afgraving van het perceel ten behoeve van kleiwinning.</p><p>Voorafgaand aan dit Inventariserend Veldonderzoek is in 2014 door Archeologie West-Friesland een archeologisch bureauonderzoek uitgevoerd. Op basis van informatie over de bodem, archeologische gegevens uit de directe omgeving, historische/cartografische bronnen en de gegevens verkregen uit een archeologische veldtoets is een archeologische verwachting voor het plangebied geformuleerd. Op basis van deze gegevens geldt een middelhoge tot hoge archeologische verwachting voor vindplaatsen uit de Enkelgrafcultuur (circa 2600 jaar voor Chr.). Uit onderzoek in het omliggende landschap is gebleken dat de neolithische bewoning zich vooral op de oeverwallen concentreerde. Hierdoor is de verwachting in het westelijke deel van het plangebied het hoogst. Uit de veldtoets blijkt dat het neolithische maaiveld, de donkerbruine venige laag in de boringen, in deze hoek van het perceel nog aanwezig is. De donkerbruine laag lijkt op de elders in de Groetpolder aangetoonde neolithische cultuurlaag, maar is niet zo goed ontwikkeld.</p><p>Indien er neolithische vindplaatsen in het plangebied aanwezig zijn, worden fragmenten van aardewerk, vuursteen, maalstenen, barnsteen, dierlijk botmateriaal, botanie, schelpen en eventueel menselijk botmateriaal verwacht. Het perceel wordt al ruim 150 jaar gebruikt voor landbouw, wat een zekere verstoring teweeg moet hebben gebracht. Zeker voor een ondiepe cultuurlaag (circa 45 cm –mv) kan dit betekenen dat de archeologie is verdwenen. Voor het noordwestelijke deel van het plangebied lijkt deze verstoring mee te vallen, aangezien het neolithische maaiveld hier intact is aangetroffen.</p><p>Teneinde deze verwachting te toetsen en aan te vullen werd in het plangebied een verkennend booronderzoek uitgevoerd. Dit onderzoek bestond uit 26 boringen in een verspringend 40 x 50 m grid. Omdat in de noordhoek sprake is van bodemverontreiniging is dit deel van het plangebied niet onderzocht.</p><p>In het noorden en westen van het plangebied is een fossiele getijdengeul aangetroffen (Laagpakket van Wormer). De mogelijke cultuurlaag, die in het bureauonderzoek wordt beschreven, is tijdens het verkennend booronderzoek in slechts één boring aangetroffen (boring 19 op 60 cm –mv). In de rest van het plangebied is de mogelijke cultuurlaag in de bouwvoor opgenomen of niet aanwezig geweest. Uit archeologisch onderzoek op de nabijgelegen laatneolithische vindplaats ‘Zeeuwijk’ blijkt dat de meeste grondsporen (ca. 80 %) niet dieper reiken dan 20 cm. Dit betekent dat een sporenniveau daar waar de mogelijke cultuurlaag ontbreekt door agrarische grondbewerking mogelijk zal zijn uitgewist.</p><p>ADC ArcheoProjecten adviseert het plangebied, met uitzondering van twee zones waar een mogelijke cultuurlaag is aangetroffen, vrij te geven voor de voorgenomen ontwikkeling. Het is echter niet volledig uit te sluiten dat binnen het onderzochte gebied toch nog archeologische resten voorkomen. Het verdient daarom aanbeveling om de uitvoerder van het grondwerk te wijzen op de plicht archeologische vondsten te melden bij de bevoegde overheid, zoals aangegeven in artikel 53 van de Monumentenwet.</p><p>In de twee zones waar een mogelijke cultuurlaag aanwezig is, wordt geadviseerd een karterend booronderzoek uit te voeren, met als doel de aard en de verbreiding van betreffende laag te onderzoeken.</p><p>Het in het bovenstaande uiteengezette advies wordt niet onderschreven door de Cultuurcompagnie Noord-Holland.1 Zij adviseert zowel ter plaatse van bovengenoemde zones als in andere delen van het plangebied enkele proefsleuven en/of kijkgaten te graven. Het doel van dit onderzoek is tweeledig: het bepalen van de aard en de exacte verspreiding van de mogelijke cultuurlaag en het toetsen van de hypothese dat een eventueel sporenniveau buiten de zones waarin de cultuurlaag is vastgesteld inderdaad door agrarische grondbewerking is uitgewist.</p>