กรอบแนวคิดในการวิเคราะห์ผลกระทบของเทคโนโลยีและการเปลี่ยนแปลงของสิทธิและหน้าที่

การตระหนักรู้ถึงสิทธิและหน้าที่ที่เกิดขึ้นจากการรับเอาเทคโนโลยีสารสนเทศมาใช้ในชีวิตประจำวัน พบว่าผู้ใช้งานส่วนใหญ่รับรู้ถึงการได้รับสิทธิจากการรับเอาเทคโนโลยีสารสนเทศมาใช้แต่ไม่ได้รับรู้ถึงหน้าที่ที่เกิดขึ้น เช่น การเปิดเผยข้อมูลส่วนบุคคลการลงทะเบียนเพื่อใช้งาน หรือการอนุญาตให้เข้าถึงตำแหน่งของโทรศัพท์มือถือ ซึ่งหน้าที่เหล่านี้ผู้ใช้งานทำไปด้วยความเคยชินและเป็นการกระทำที่เกิดขึ้นจะเกิดขึ้นโดยอัตโนมัติ ซึ่งพฤติกรรมที่เกิดขึ้นนี้สามารถอธิบายได้ด้วยทฤษฎีการสะกิด (Nudges Theory) กล่าวคือผู้กำหนดนโยบายหรือผู้ให้บริการจะใช้การสะกิด (Nudges) เป็นตัวกระตุ้นให้กระทำการบางอย่างหากทำสำเร็จจะส่งผลให้เกิดคุณค่าเพิ่มขึ้น การให้ข้อมูลส่วนบุคคลเพื่อใช้ในการลงทะเบียน หรือการอนุญาตให้เข้าถึงตำแหน่งของโทรศัพท์มือถือ ซึ่งเป็นหน้าที่ที่ต้องปฏิบัติเพื่อให้สามารถใช้งานเทคโนโลยีเหล่านั้นได้ ยิ่งไปกว่านั้นผู้ใช้บริการควรมีอิสระในการตัดสินใจให้ความยินยอมหรือไม่ก็ได้ และไม่ควรต้องส่งผลโดยตรงต่อการใช้บริการ ดังนั้นผู้ให้บริการควรมีทางเลือกให้กับผู้ใช้บริการสำหรับการเปิดเผยข้อมูลส่วนบุคคลและควรแจกแจงวัตถุประสงค์ในการนำข้อมูลส่วนบุคคลไปใช้เพื่อวัตถุประสงค์ใดอย่างชัดเจนและครบถ้วน อย่างไรก็ตามการออกแบบเทคโนโลยีที่ทำให้ผู้ใช้งานตระหนักและเห็นความสำคัญของการเปิดเผยข้อมูลส่วนบุคคลควรออกแบบให้ครอบคลุมกับผู้ใช้งาน ทั้ง 3 กลุ่มได้แก่ ผู้ใช้งานที่ไม่กังวลถึงความเป็นส่วนตัวของข้อมูลส่วนบุคคล ผู้ใช้งานที่กังวลเล็กน้อยถึงความเป็นส่วนตัวของข้อมูลส่วนบุคคลและผู้ใช้งานที่กังวลถึงความเป็นส่วนตัวของข้อมูลส่วนบุคคลอย่างมาก งานวิจัยนี้ศึกษาสิทธิและหน้าที่ที่เกิดขึ้นจากการรับเอาเทคโนโลยีสารสนเทศมาใช้จากกรณีศึกษา 6 กรณีได้แก่ หมอพร้อม การใช้บริการลานจอดรถในห้างสรรพสินค้า โครงการคนละครึ่ง การยื่นภาษีออนไลน์ แอปพลิเคชันบริหารเงินและระบบจัดเก็บค่าผ่านทางอัตโนมัติ