Veldweg 1 te Herkenbosch 2 EARTH Integrated Archaeology Rapporten 277

<p>In opdracht van Goldbeck Nederland B.V. heeft EARTH Integrated Archaeology B.V. in septemberoktober 2023 een proefsleuvenonderzoek (IVO-P) uitgevoerd in een plangebied aan de Veldweg 1 te Herkenbosch (gemeente Roerdalen). Aanleiding voor het onderzoek is de geplande realisatie van een nieuw distributiecentrum binnen het plangebied. Uit voorafgaand onderzoek is gebleken dat het plangebied archeologische resten kan bevatten uit met name het Neolithicum t/m de vroege Middeleeuwen. Deze archeologische resten worden verwacht in een gebied met dekzandwelvingen waarin sporen van bodemvorming aanwezig zijn.<br>Om de te verwachte archeologische resten in het plangebied conform de richtlijnen van de Nederlandse archeologie te documenteren en te behouden (in situ of ex situ) is er door het Bevoegd Gezag (BG) besloten om een proefsleuvenonderzoek te laten uitvoeren.<br>Het doel van dit onderzoek is het toetsen en aanvullen van de archeologische verwachting door het opsporen en het waarderen van eventueel aanwezige archeologische resten. Het onderzoek moet, voor zover mogelijk, inzicht geven in de aard, datering, omvang, gaafheid, conservering en begrenzing van de mogelijk aanwezige archeologische resten. De centrale vraagstelling vanuit het PvE luidt als volgt: Het onderzoek moet de vraag beantwoorden of in het plangebied archeologische vindplaatsen aanwezig zijn, of deze behoudenswaardig zijn en onder welke randvoorwaarden behoud mogelijk is.<br>Er is een inventariserend veldonderzoek in de vorm van proefsleuven (IVO-P, conform protocol 4003) uitgevoerd waarbij gewerkt is met de KNA 4.1. Het onderzoek is daarnaast uitgevoerd volgens de KNA Veldhandleiding Archeologie (Archeologie Leidraad 1). Op locatie van het geplande distributiecentrum zijn 26 proefsleuven aangelegd. De aanleg van deze sleuven werd grotendeels begeleid door OOO-bedrijf Euroradar. Daarnaast werden binnen een vooraf vastgestelde contour de archeologische werkzaamheden begeleid door een sanerende partij. Tijdens het proefsleuvenonderzoek zijn meerdere sporen in het vlak aangetroffen (sporen 1 t/m 25).<br>Op één spoor na, bleken alle sporen na het couperen van recente en/of natuurlijke aard te zijn. Het antropogene spoor (spoor 25) betreft een sloot/greppel. Aangezien in het spoor geen vondsten zijn aangetroffen, kan het spoor niet goed worden gedateerd. Het vermoeden is dat deze uit de Nieuwe Tijd stamt, ten tijde van ontginning en terreininrichting in de 20ste eeuw (het plangebied is pas in de 20e eeuw ontgonnen, blijkt na analyse van historisch kaartmateriaal). De vindplaats (Nieuwe Tijd sloot/greppel) is als niet-behoudenswaardig geclassificeerd.<br>De bodemopbouw van het plangebied bestaat uit dekzandafzettingen waarin restanten van een podzol zijn aangetroffen. Hierin zouden eventuele archeologische sporen zichtbaar moeten zijn. Het uitblijven van sporen en vondstmateriaal doet vermoeden dat het plangebied in het verleden niet in gebruik is geweest door de mens.<br>Op basis van het uitgevoerde proefsleuvenonderzoek kan worden geconcludeerd dat de verwachting kan worden bijgesteld. De verwachting op resten van landbouwers (late Steentijd – Nieuwe Tijd) kan worden bijgesteld naar een lage verwachting. Indien in deze periode bewoning binnen het plangebied had plaats gevonden, dan was hiervan binnen het uitgevoerde proefsleuvenonderzoek vermoedelijk enige vorm van neerslag aangetroffen. De vindplaats (de aangetroffen greppel/sloot) kan als ‘niet-behoudenswaardig’ worden geclassificeerd.<br>De verwachting op resten van ‘jagers-verzamelaars’ (vroege Steentijd) kan worden bijgesteld naar ‘laag’. Theoretisch gezien kan het plangebied in de Steentijd bezocht zijn door jagers-verzamelaars, er zijn echter geen aanwijzingen voor gevonden. Het plangebied was landschappelijk gezien niet zeer aantrekkelijk (geen vennetjes o.i.d.) om herhaaldelijk door jagers-verzamelaars te worden bezocht.<br>Indien resten van jagers-verzamelaars aanwezig zijn, zal het uitsluitend om kleine eenmalige jachtkampjes gaan. Aangezien kleine jachtkampjes door middel van prospectief onderzoek lastig zijn op te sporen, wordt geadviseerd het plangebied vrij te geven.<br>De informatie en wetenschappelijke waarde van een geïsoleerde vindplaatsen uit de Steentijd is echter zeer hoog. Om ervoor te zorgen dat bij het aantreffen van een vindplaats uit de Steentijd adequaat wordt gehandeld, wordt geadviseerd om een toolboxmeeting archeologie (voor grondpersoneel) te houden waarbij een meldingsprotocol wordt ingesteld. In het meldingsprotocol wordt toegelicht op welke wijze moet worden gehandeld bij het aantreffen van een toevalsvondst.<br>Het bovenstaande vormt een selectieadvies en is op 16 oktober 2023 voorgelegd aan het Bevoegd Gezag, de Gemeente Roerdalen. Het selectieadvies is op 18 oktober 2023 overgenomen door Bevoegd Gezag en de volledige rapportage is op 6 januari 2025 goedgekeurd door Bevoegd Gezag.<br>Uitvoerder van het te verrichten grondwerk wordt daarbij gewezen op de plicht archeologische vondsten te melden bij de bevoegde overheid, zoals staat aangegeven in artikel 5.10 van de Erfgoedwet.</p>