การบริหารราชการแบบมีส่วนร่วมกับการนำนโยบายแนวปฏิบัติการใช้แรงงานที่ดีไปปฏิบัติ: กรณีศึกษา กรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน กระทรวงแรงงาน

การบริหารราชการแบบมีส่วนร่วมกับการนำนโยบายแนวปฏิบัติการใช้แรงงานที่ดีไปปฏิบัติ กรณีศึกษา กรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน กระทรวงแรงงาน มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาวิเคราะห์การดำเนินการนำนโยบายแนวปฏิบัติการใช้แรงงานที่ดีไปปฏิบัติตามแนวคิดการบริหารราชการแบบมีส่วนร่วมจากกรณีศึกษากรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน รวมถึงศึกษาปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อการนำนโยบายไปปฏิบัติ และเพื่อจัดทำข้อเสนอแนะทางการนำนโยบาย โดยใช้วิธีการวิจัยเชิงคุณภาพ ผลการศึกษาพบว่า การดำเนินนโยบายนั้นริเริ่มจากปัญหาด้านแรงงานที่จะต้องมีการป้องกันและการสร้างมาตรฐานการบังคับใช้กฎหมายไม่ใช่ทางออก แต่การสร้างเครือข่ายที่ร่วมทำงาน มีบทบาทตั้งแต่การร่วมคิดแนวปฏิบัติ ส่งเสริมและขยายผลไปในกลุ่มอุตสาหกรรม ทำให้เกิดการนำนโยบายไปปฏิบัติ โดยมีการสร้างความร่วมมือเครือข่าย ซึ่งแบ่งออกเป็น 3 กลุ่ม ทั้งเครือข่ายภาครัฐ ภาคเอกชน และภาคประชาชน เพื่อหาทางออกในการแก้ไขปัญหา ซึ่งได้รับการยอมรับผ่านการแลกเปลี่ยนจากผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย ด้วยภูมิหลังของความร่วมมือและสามารถนำมาสู่แรงจูงใจให้เกิดความร่วมมืออันเกิดจากปัญหาที่มีร่วมกัน โดยแต่ละฝ่ายไม่สามารถดำเนินการแก้ไขหรือป้องกันปัญหาได้เพียงฝ่ายใดฝ่ายหนึ่ง เนื่องจากความซับซ้อนของปัญหา จึงต้องอาศัยการมีส่วนร่วมเพื่อหาแนวทางในการดำเนินงาน นำมาสู่แรงจูงใจให้เกิดความร่วมมือ ซึ่งผลลัพธ์ของกลไกการบริหารแบบมีส่วนร่วมในแนวปฏิบัติการใช้แรงงานที่ดี ทำให้เกิดภาพลักษณ์ที่ดีทั้งในระดับองค์กรและประเทศ ในส่วนของปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อการนำนโยบายไปปฏิบัติ โดยปัจจัยการเตรียมความพร้อมและการวางแนวทางในการนำนโยบายไปปฏิบัติ พบว่า การสนับสนุนของหน่วยงานส่วนกลางในการดำเนินนโยบายนั้น ในด้านงบประมาณ ทรัพยากร หรือการจัดสรรกลุ่มเป้าหมายให้ทุกหน่วยปฏิบัติดำเนินการนั้น มีความเหมือนและเท่าเทียมกัน ซึ่งปัจจัยที่ส่งผลต่อความสำเร็จนั้นมาจากทรัพยากรมนุษย์ ทั้งในระดับผู้นำและผู้ปฏิบัติ ซึ่งเป็นเรื่องของความรู้ ทักษะ และการสร้างความตระหนักทั้งภายในและนอกองค์กร ปัจจัยการสร้างการมีส่วนร่วมและความร่วมมือ ด้วยนโยบายแนวปฏิบัติการใช้แรงงานที่ดี มีการสร้างการมีส่วนร่วมในทุกกระบวนการ โดยเริ่มต้นจากการระบุปัญหาร่วมกัน เสนอความคิดเห็นผ่านคณะทำงานที่ทุกฝ่ายต่างมีบทบาทและสถานะที่เท่าเทียมกัน พร้อมหาทางเลือก นำไปสู่การกำหนดแนวทางแก้ไขร่วมกัน รวมทั้งการจัดตั้งคณะทำงานที่มีส่วนในการดำเนินนั้น ถือเป็นส่วนที่ทำให้เกิดกลไกการทำงานที่มีส่วนร่วมอย่างเป็นแบบแผน ซึ่งมีการมีส่วนร่วมในทุกระดับ โดยปัจจัยทรัพยากรบุคคลทั้งในระดับผู้นำและเจ้าหน้าที่ผู้นำนโยบายไปปฏิบัติที่มีความสัมพันธ์ เนื่องจากส่งผลต่อการจูงใจให้เครือข่ายเห็นความสำคัญและเข้าร่วมด้วยความสมัครใจ ปัจจัยภายนอกองค์กรที่ส่งผลต่อการสร้างการมีส่วนร่วมและความร่วมมือนั้น เป็นปัจจัยบทบาทผู้นำที่สนับสนุนและส่งเสริมให้กระบวนการมีส่วนร่วมประสบความสำเร็จ ซึ่งสอดคล้องกับบทบาทผู้นำของภาครัฐและบทบาทของเครือข่ายในการสร้างการร่วมมือ ทั้งนี้ ข้อเสนอแนะเชิงนโยบาย ได้แก่ การพัฒนาและปรับปรุงนโยบายแนวปฏิบัติการใช้แรงงานที่ดี การพัฒนาการสื่อสารนโยบายทั้งภายในและภายนอก การพัฒนาการถ่ายทอดความรู้ให้บุคลากร และการพัฒนาระบบการทำงานขององค์กร