Archeologisch bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek (BO/IVO-O) Markelo Endemansdijk Gemeente Hof van Twente (OV)

<p>Twente behoort tot het zandlandschap en kent een geleding in essen en kampen, broekgronden en woeste gronden. Op de geomorfologische kaart is te zien dat bijna het gehele perceel zich in een dalvormige laagte bevindt. Alleen aan de oostkant ligt het plangebied op de rand van een gordeldekzandrug. Zo’n zelfde gordeldekzandrug bevindt zich ook aan de westkant net buiten het plangebied. Dit wordt bevestigd op het AHN waar duidelijk te zien is dat het plangebied in een beekdal ligt. Door de locatie van het plangebied in een beekdal bestaat de bodem volgens de bodemkaart voornamelijk uit beekeerdgrond. De westelijke rand van het plangebied bestaat uit een Haarpodzolgrond.</p><p>
De eerste sporen van bewoning in het onderzoeksgebied zijn terug te dateren tot 6000 jaar geleden. De oudste vondsten die zijn teruggevonden komen uit de periode midden neolithicum tot de vroege bronstijd. Er zijn meerdere (vuur)steenvondsten gevonden, waarvan een aantal stukken van bijlen en pijlspitsen, ook zijn er aardewerkfragementen gevonden van Trechterbeker-, klokbeker, en wikkeldraadbeker-aardewerk. Rondom Markelo zijn ook sporen aangetroffen van ijzerslakken, restanten van ijzerproductie, gemaakt vanuit ijzererts wat vooral voorkomt in en rond moerassen en beekdalen. In het jaar 756 kwam predikant Lebuines naar dit gebied om een volksvergadering der Saksers bij te wonen met raad en voor de verdere verspreiding van het Christendom, echter is de exacte locatie van deze volksvergadering nog altijd in opspraak. Later in de middeleeuwen werd het dorp Markelo gevormd, deze werd gebouwd in het gebied dat onder het gezag stond van het bisdom Utrecht (ook wel kerspel genoemd), het centrum van Markelo was toen de parochiekerk H. Martinus. Sinds de 15e eeuw maakte het kerspel Markelo deel uit van het richterambt Kedingen. In 1811 werden het kerspel Markelo, de buurschap Kerspel Goor en de stad Goor samengevoegd tot de gemeente Goor. Op 1 juli 1818 werd Markelo een zelfstandige gemeente tot deze op 1 januari 2001 deel ging uitmaken van de gemeente Hof van Twente.</p><p>
Het plangebied zelf is vooral gebruikt als tuin, zoals zichtbaar op de percelen kaart uit 1832 tevens is er sinds 1850 weinig verandering of bebouwing geweest in het plangebied, wel is het plangebied een tijdje gebruikt als voetbalveld voor de sportvereniging in de jaren ‘90 die ernaast ligt. </p><p>
De archeologische verwachting voor de perioden laat paleolithicum - neolithicum binnen het plangebied is middelhoog. De verwachting geldt voornamelijk van de flanken van het plangebied op de gordeldekzandwelvingen. Op de flanken kunnen steentijdresten worden aangetroffen in de vorm van vuursteen, houtskool en fragmenten aardewerk. Daartussen ligt het plangebied in de loop van een beekdal waar resten van visserij of toevalsvondsten kunnen worden verwacht. De archeologische verwachting voor de perioden bronstijd – vroege middeleeuwen is laag. Het plangebied is gedurende deze perioden gelegen in het beekdal waar relatief vroeg veenvorming plaatsvindt. Het gebied is daarmee gedurende deze tijd niet geschikt voor permanente bewoning. De verwachting voor de perioden late middeleeuwen – nieuwe tijd is eveneens laag.
In totaal zijn 8 boringen gezet in het plangebied. De boringen zijn uitgevoerd tot een diepte van 80 tot 140 cm -mv.</p><p>
De bodemopbouw in het plangebied is van boven naar beneden beschreven. De top bestaat uit een 0,4 tot 0,6 m dikke zwak siltig, zwak humeus soms grindhoudend, matig fijn zand. Naar beneden toe wordt het zand zeer fijn. In de top is de laag plantresten houdend. De laag kan geïnterpreteerd worden als een bouwvoor met in de top een graszode. Onder de bouwvoor ligt een vergraven laag zwak siltig zeer fijn zand tot maximaal 1,1 m -mv. Hieronder ligt een laag dekzand dat geïnterpreteerd is als de C-horizont. Deze laag is zwak ijzer of grindhoudend.
Op basis van het bureauonderzoek is een middelhoge verwachting vastgesteld voor het plangebied. Op basis van het inventariserend veldonderzoek kan geconcludeerd worden dat de bodem verstoord is tot in de C-horizont van het dekzand. De middelhoge verwachting kan dan ook naar een lage verwachting op het aantreffen van archeologische resten binnen het plangebied bijgesteld. Geadviseerd wordt om binnen het plangebied geen vervolgonderzoek uit te voeren en het plangebied vrij te geven voor de voorgenomen ingrepen.</p>