RAQAMLI TA'LIM MUHITIDA MAKTABGACHA YOSHDAGI BOLALARNING AXBOROT MADANIYATINI SHAKLLANTIRISH MUAMMOLARI

Ushbu maqola raqamli ta’lim muhitida maktabgacha yoshdagi bolalarda axborot madaniyatini (information culture/literacy) shakllantirish jarayonidagi asosiy muammolarni ilmiy asosda tahlil qiladi. Tadqiqot raqamli texnologiyalarning afzalliklari bilan birga, ularning haddan tashqari foydalanishi natijasida yuzaga keladigan xavf-xatarlarni, jumladan kognitiv rivojlanishning sekinlashishi, ijtimoiy-emotsional muammolar, diqqat buzilishi va passiv iste’mol xatti-harakatlarini ko‘rib chiqadi. Xalqaro tadqiqotlar (UNICEF, NAEYC, PMC, Frontiers) va empirik ma’lumotlar asosida ekran vaqti, ota-ona va tarbiyachi nazorati etishmasligi, mos kontentning kamligi, raqamli taqsimot (digital divide) va pedagogik malaka yetishmovchiligi kabi muammolar chuqur o‘rganiladi. Natijalar shuni ko‘rsatadiki, axborot madaniyatini shakllantirishda muvozanatli yondashuv – interaktiv va o‘yin asosidagi faoliyatlar, kattalar qo‘llab-quvvatlashi va real dunyo bilan bog‘lanish – zarur. O‘zbekiston maktabgacha ta’lim tizimida ushbu muammolarni hal qilish bo‘yicha amaliy tavsiyalar beriladi, bu bolalarning sog‘lom rivojlanishi va raqamli savodxonligini ta’minlaydi.