Opgraving, variant begeleiden aanpak Diepenring fase 1 te Groningen, gemeente Groningen (GR)

<p>Het archeologische veldwerk bestond uit de begeleiding van de graafwerkzaamheden voor de wegcunetten, een rioolsleuf, boomplantsleuven en huisaansluitingen. Ook moest een aantal grondboringen worden gezet. Het veldwerk is over een periode van zeventien maanden uitgevoerd (tussen november 2016 en maart 2018), gelijktijdig met de werkzaamheden van de aannemer. </p><p>In de werkputten zijn vooral ophooglagen, lagen steigeraarde en dempings- en grachtlagen van de gedempte natte stadsgracht en van voorgangers van de huidige Schuitendiepgracht aangetroffen. Op een aantal plekken zijn resten van grachtbeschoeiing en trekbalken gedocumenteerd. Daarnaast zijn resten van oude vloeren of wegverhardingen, gemetselde riolen en bakstenen funderingen gevonden. De sporen dateren vooral uit de (late) nieuwe tijd, vanaf de 17e eeuw. Het jongste spoor dat is gevonden betreft de fundering van een laad- en losplatform (het luchtspoor) van de voormalige suiker- en stroopfabriek W.A. Scholten. Deze fundering dateert uit de 19e of 20e eeuw. Het luchtspoor is in 1980 gesloopt. De conservering van de archeologische sporen en lagen is over het algemeen goed.</p><p>De resultaten van de archeologische begeleiding komen goed overeen met de gegevens van de historische kaarten van de stad Groningen vanaf de 16e eeuw. Op de kaarten van Van Deventer uit 1565 en Van Geelkercken uit 1616 is tussen de Boteringebrug en de Poelebrug een dubbele gracht te zien, bestaande uit een natte stadsgracht aan de binnenzijde en de gracht van het Schuitendiep aan de buitenzijde, gescheiden door een singel. Voor de Poele-, de Ebbinge- en de Boteringepoort lagen bolwerken of rondelen. Aan het begin van de 17e eeuw is de natte stadsgracht gedempt en werd dit gebied bij de binnenstad getrokken. Het Schuitendiep vormt vanaf die tijd de gracht die de Groninger binnenstad aan de oostkant omgeeft. </p><p>De profielen en de boringen in de werkputten die zijn aangelegd in de binnenring tussen de Boteringebrug en de Poelebrug laten vrijwel allemaal grachtlagen met daarop dempingen en ophooglagen/lagen steigeraarde zien. Deze lagen behoren tot de voormalige natte stadsgracht die rond 1260 is aangelegd en in het begin van de 17e eeuw is gedempt. In werkput 8A, bij de Poelebrug, is mogelijk de overgang tussen de aarden verhoging van het Poelerondeel en de daaromheen gelegen gracht gedocumenteerd. In werkput 7 is waarschijnlijk geboord in de singel tussen de natte buitengracht en gracht van het Schuitendiep. De boringen en profielen in werkput 8B zijn gezet/aangelegd in de singel tussen het Schuitendiep en het oude Kattendiep. </p><p>In de profielen en boringen in de werkputten die in de buitenring zijn aangelegd zijn naast ophooglagen/lagen steigeraarde ook gracht- en dempingslagen te zien. De gracht- en dempingslagen in het gebied tussen werkput 4NZ aan de noordkant en werkput 11 aan de zuidkant zijn waarschijnlijk oudere fasen van de gracht van het Schuitendiep, die mogelijk gedeeltelijk zijn gedempt bij aanpassingen aan de loop van de gracht of bij het aanbrengen/repareren van kadebeschoeiing. De gracht- en dempingslagen in werkput 13 horen bij oudere fasen van de gracht van het Lopende Diep en, aan de westkant van de werkput, de gracht rond het Boteringerondeel. In werkput 4NZ, 5NZ en 11 zijn resten van de voormalige houten kadebeschoeiing aangetroffen. Dit hout betreft eiken beschoeiingspalen, trekbalken en ankerbalken. Hoewel het hout niet dendrochronologisch te dateren is, kan op basis van de historische gegevens het hout vermoedelijk tussen het begin van de 17e eeuw (demping natte stadsgracht, gracht Schuitendiep begrenzing oosten van stadscentrum) en halverwege de 19e eeuw (vervangen van houten beschoeiing door bakstenen kademuren) geplaatst worden.</p>