การบริหารจัดการขยะมูลฝอยชุมชนต่อการส่งเสริมการเป็นจังหวัดสะอาด: กรณีศึกษา จังหวัดลำพูน และจังหวัดน่าน

การวิจัยเรื่อง “การบริหารจัดการขยะมูลฝอยชุมชนต่อการส่งเสริมการเป็นจังหวัดสะอาด: กรณีศึกษา จังหวัดลำพูน และจังหวัดน่าน” มีจุดมุ่งหมายเพื่อศึกษาการขับเคลื่อนแผนการจัดการขยะมูลฝอยชุมชนของจังหวัดลำพูนและจัดหวัดน่านสู่การปฏิบัติในพื้นที่ ถอดบทเรียนการบริหารจัดการขยะมูลฝอยชุมชนบ้านป่าตึงงาม หมู่ 3 ตำบลป่าสัก อำเภอเมืองลำพูน จังหวัดลำพูน และหมู่บ้านที่ 2 ชุมชนบ้านมหาโพธิ ตำบลในเวียง อำเภอเมืองน่าน จังหวัดน่าน เพื่อนำเสนอ แนวทางการบริหารจัดการขยะมูลฝอยชุมชนผ่านการจัดการอภิบาลแบบร่วมมือกันหลายภาคส่วน และกลไกลการมีส่วนร่วมของประชาชนในพื้นที่ของแต่ละชุมชน นำไปสู่การพัฒนาข้อเสนอทางนโยบายเพื่อขับเคลื่อนแผนการจัดการขยะมูลฝอยชุมชนแก่พื้นที่อื่น ๆ ผลการศึกษาพบว่า แผนการจัดการขยะมูลฝอยชุมชนและแนวทางการขับเคลื่อนนั้นมีการดำเนินการในลักษณะที่แตกต่างกันเพื่อให้เหมาะสมกับบริบทพื้นที่ของตนเอง จังหวัดลำพูนกำหนดแผนมาเพื่อแก้ปัญหาในพื้นที่คือโรคไข้เลือดออกซึ่งมีสาเหตุจากยุงลายที่อาศัยอยู่ตามกองขยะของชาวบ้าน และไม่มีพื้นที่กำจัดขยะมูลฝอยปลายทางเนื่องจากจังหวัดลำพูนไม่มีพื้นที่สำหรับกำจัดขยะมูลฝอยภายในจังหวัด ในขณะที่จังหวัดน่านมีบ่อกำจัดขยะภายในพื้นที่ตนเองแต่ประสบปัญหาเรื่องขยะจรที่เกิดจากประชาชนที่ผ่านไปมานำมาทิ้งไว้ในถังขยะบริเวณหน้าบ้านของชาวบ้านหรือถังขยะในพื้นที่สาธารณะ ซึ่งนโยบายการเก็บถังขยะจึงออกแบบมาเพื่อแก้ปัญหาขยะจรและส่งเสริมนโยบายการท่องเที่ยวภายในจังหวัด ข้อสรุปที่ได้รับจากการบริหารจัดการขยะมูลฝอยชุมชนนำไปสู่การเป็นจังหวัดสะอาดของ 2 พื้นที่ มีกลไกการดำเนินงานบนแนวคิดการอภิบาลแบบร่วมมือกันหลายภาคส่วน โดยได้รับ การสนับสนุนจากตัวผู้นำชุมชน และการมีส่วนของของประชาชนภายในพื้นที่มีดังนี้ (1) ควรมีการจัดเวทีประชาคมภายในชุมชนเพื่อสร้างการรับรู้ ความเข้าใจให้แก่ชาวบ้านและแก้ปัญหาร่วมกัน (2) ยุทธศาสตร์ 4 ข้อ ทำก่อน เรียบง่าย ไม่ท้อ และทำอย่างต่อเนื่อง เพื่อสร้างความร่วมมือ (3) แยกขยะภายในครัวเรือนมีชัยไปกว่าครึ่ง (4) แก้ปัญหาให้ตรงเหตุ และ (5) ส่งเสริมการคัดแยกขยะโดยโครงการขยะออมบุญ