Transect-rapport 2859: Een Arceologisch Bureauonderzoek. Ellecom, glasvezeltracé Eikenstraat, Gemeente Rheden (GD).

<p>In juli 2020 is een archeologisch vooronderzoek uitgevoerd in het plantracé van een nieuwe glasvezelkabel aan de Eikenstraat te Ellecom (gemeente Rheden). Het kader van het archeologisch onderzoek is de aanlegvergunning die voor de aanleg van de glasvezelverbinding wordt aangevraagd. Het onderzoek is uitgevoerd in de vorm van een Archeologisch Bureauonderzoek (BO). Het doel van dit onderzoek is het specificeren van de archeologische verwachting van het plangebied. </p><p>Het plangebied bevindt zich in het overgangsgebied van de stuwwal met hellingafzettingen naar het dal van de IJssel. Hierbinnen bevinden zich daluitspoelingswaaiersafzettingen, pleistocene rivierafzettingen en waarschijnlijk dekzandafzettingen die alle gedurende het Pleistoceen zijn afgezet. Deze afzettingen hebben de basis gevormd van het archeologisch landschap. Als gevolg van een sterke toevloeiing van kwelwater naar het gebied is het gebied ten het zuiden van het plangebied altijd een waterrijk landschap geweest. De grens tussen de droge daluitspoelingsafzettingen en de natte rivierafzettingen ligt op basis van het bureauonderzoek vermoedelijk rond de west-oost georiënteerde Eikenstraat in het plangebied. In dit natte landschap waren de hoger gelegen delen van primair belang voor het bestaan van bewoningsmogelijkheden. De daluitspoelingswaaiers hebben een hoge archeologische verwachting op archeologische resten en/of sporen uit de periode Laat-Paleolithicum-Vroege-Middeleeuwen. In de omgeving zijn op hellingafspoelingen vondsten uit de Late-Bronstijd, Late-Bronstijd-Late-Middeleeuwen, Vroege-Middeleeuwen en Nieuwe Tijd bekend. De top van het pleistocene zand kan binnen 1 m –Mv aanwezig zijn. De overstromingsvlakte heeft vanwege zijn natte context een lage archeologische verwachting. Binnen de overstromingsvlakte kunnen echter opduikingen aanwezig zijn in de vorm van rivierduinen die wél aantrekkelijk voor bewoning waren, zoals ook blijkt uit archeologische vondsten uit de omgeving. Eventuele opduikingen waren aantrekkelijk voor bewoning in de periode Laat-Paleolithicum-Neolithicum. Daarna werd het IJsseldal vermoedelijk te nat voor bewoning. Hoe het begraven landschap zich in de ondergrond exact manifesteert is op basis van bestaande gegevens echter niet duidelijk. </p><p>Verder maakt het plangebied deel uit van Landgoed en Kamp Avegoor. Het landgoed bestond al in 1356. Het plangebied was in 1780 in gebruik als bos en weg (de Eikenstraat in het westen van het plangebied). Ten westen van de weg was in 1780 bebouwing aanwezig. Op het Kadastrale Minuutplan is bebouwing aanwezig binnen het plangebied langs de Eikenstraat. Hier is de archeologische verwachting hoog voor de Nieuwe Tijd. In de Tweede Wereldoorlog werd het Kamp Avegoor opgericht met panden voor verschillende doeleinden. De panden zelf lagen niet in het plangebied. Vanwege de aanleg van dit kamp is het zuidoosten van het plangebied opgehoogd, zoals ook op het AHN te zien is. Het plangebied heeft vanwege de ligging in Kamp Avegoor een hoge archeologische verwachting op resten en/of sporen die behoren tot de Tweede Wereldoorlog. </p><p>In welke mate nog archeologische resten en/of sporen aanwezig kunnen zijn is mede afhankelijk van de bodemopbouw en de mate van intactheid van de bodem. Binnen het plangebied zijn geen aanwijzingen voor grootschalige vergravingen. Wel worden hellingafspoelingen verwacht. In welke mate door de afspoeling van sediment erosie is opgetreden van het archeologische niveau is niet bekend. Ook zijn kabels en leidingen aanwezig binnen het plangebied. Ter plaatse van de kabels en leidingen is de bodemopbouw al aangetast, maar of hiermee het archeologische niveau is aangetast, is niet bekend. Dit zou nog intact kunnen zijn vanwege de verwachte hoge enkeerdgronden en/of het ophogingspakket ten zuiden van de west-oost georiënteerde Eikenstraat.</p>