AM24481 - Archeologisch bureau- en inventariserend veldonderzoek, verkennende fase door middel van boringen Oude Kleefsebaan te Overasselt (gemeente Heumen)

<p>In de periode december 2025 – januari 2026 is door Aeres Milieu een archeologisch bureau- en verkennend booronderzoek
uitgevoerd aan de Oude Kleefsebaan te Overasselt (gemeente Heumen). </p><p>
De aanleiding voor het laten uitvoeren van dit bodemonderzoek betreft een Buitenplanse omgevingsplanactiviteit (BOPA) ten
behoeve van de (her)ontwikkeling van de locatie. Men is voornemens om 50 nieuwbouwwoningen te realiseren. De diepte van
de toekomstige bodemverstoring is op dit moment onbekend, maar uitgaande van de aanleg van bouwputten voor de
voorgenomen nieuwbouw zal de bodem waarschijnlijk tot in het archeologische niveau worden verstoord. Er wordt vooralsnog
uitgegaan van een standaard funderingsdiepte zonder onderkeldering en met een bodemverstoring van ten minste 0,8 - 1,0
meter beneden maaiveld. </p><p>
De onderzoekslocatie ligt volgens de Archeologische waarden- en verwachtingskaart van de gemeente Heumen (2013) in een
zone met een hoge archeologische verwachting, mogelijk goede conservering. Binnen het bestemmingsplan Kernen Heumen,
Overasselt, Nederasselt en Molenhoek (2013) geldt voor de onderzoekslocatie de dubbelbestemming Waarde – archeologie 1.
Voor deze zone geldt een onderzoeksplicht bij bodemingrepen met een oppervlakte groter dan 200 m2 en een verstoringsdiepte
vanaf 40 cm-mv. Middels deze kaart heeft de gemeente aangegeven dat de locatie onderzoeksplichtig is. </p><p>
Gedurende de periode laat-paleolithicum – laat-paleolithicum B maakte het plangebied deel uit van een Laat-Glaciale
meandergordel (actief gedurende 10.950 – 9.000 voor Chr.), hierdoor zijn vondsten uit deze periode hoogstwaarschijnlijk
verspoeld. Hierna is ter plaatse van het plangebied een rivierduin/complex van dekzandwelvingen ontstaan. In de wijde
omgeving zijn tot op heden geen vuursteenvondsten bekend. Voor het grootste deel van het plangebied geldt vanwege de
gunstige landschappelijke kenmerken (met name de hoge ligging) een hoge verwachting voor de periode laat-paleolithicum B - mesolithicum. </p><p>
De ligging van het plangebied op de flank van een rivierduin zal voor latere landbouwende samenlevingen een aantrekkelijke
vestigingsplaats zijn geweest, voornamelijk het hoger gelegen zuidelijk deel van het plangebied zal een interessante
vestigingslocatie kunnen zijn geweest. Vindplaatsen uit het neolithicum, bronstijd, ijzertijd en uit de Romeinse tijd bevinden
zich in de omgeving dan ook op of in de directe nabijheid van het rivierduinencomplex en liggen relatief dichtbij het plangebied.
Voor het grootste deel van het plangebied geldt daarom een hoge verwachting voor zowel nederzettingsresten uit de periode
neolithicum tot en met de ijzertijd als voor nederzettingsresten uit de Romeinse tijd en de vroege middeleeuwen. </p><p>
Het plangebied ligt aan de Oude Kleefsebaan, aan de zuidkant van het dorp Overasselt. Deze straat vormde een secundaire
uitvalsweg ten zuiden van de historische kern en verbond het dorp met de naburige dorpen. Uit bestudering van historische
kaarten blijkt dat het plangebied sinds tenminste circa 1800 onbebouwd was en in gebruik is als bouwland en weiland. Uit
heemkundig (kaarten)onderzoek zou er ter plaatse van het plangebied een deel van de linie met een bastion uit de Tachtigjarige
Oorlog kunnen hebben gelegen. Bij een booronderzoek (onderzoeksmelding 5433304100) op circa 470 meter ten oosten van het
plangebied werd ook een laag aangetroffen die mogelijk verband houdt met een linie uit de Tachtigjarige Oorlog. Op basis van
deze gegevens geldt voor het plangebied een hoge verwachting voor de periode late middeleeuwen en nieuwe tijd. Er geldt een
specifieke hoge verwachting op het aantreffen van restanten van het bastion (schans) met een redoute met omgrachting. </p><p>
Wegens de verwachte aanwezigheid van enkeerdgrond in het grootste deel van het plangebied en daarmee een eerddek zijn
archeologische resten beschermd tegen latere invloeden. Bij hoge enkeerdgronden zijn de omstandigheden voor het aantreffen
van organische resten minder goed: door de lage grondwaterstand (GWT VII) kunnen organische resten vaak enkel in dieper,
waterhoudende sporen zoals waterputten bewaard blijven. </p><p>
Op basis van het uitgevoerd verkennend veldonderzoek middels boringen kan worden gesteld dat de bodemopbouw rondom
het erf bestaat uit een scherp AC-bodemprofiel. Hierdoor is de kans groot dat archeologische resten van sedentaire
samenlevingen in de ondergrond kunnen worden aangetroffen. De (middel)hoge verwachting voor de periode neolithicum –
nieuwe tijd blijft gehandhaafd met een grote trefkans voor de 17e eeuwse linie met bastion. </p><p>
In het overige deel van het plangebied (weiland en akker) is een deels intact bodemprofiel waargenomen. Hier kunnen eventueel
aanwezige archeologische resten uit alle perioden in goede staat aangetroffen worden. In dit deel van het plangebied blijft de
(middel)hoge verwachting voor de periode mesolithicum – nieuwe tijd gehandhaafd, opnieuw met een hoge kans voor resten
gerelateerd aan de verdedigingswerken waaronder de schans, omgrachting, maar ook militaria. Ook de specifieke verwachting
op het aantreffen van ondergrondse resten van het bastion met redoute en gracht in het plangebied blijft gehandhaafd. </p><p>
De graafwerkzaamheden bij de voorgenomen planontwikkeling kunnen een negatieve impact hebben op het verwachte
aanwezige archeologische niveau. Op basis van de bodemkundige gesteldheid kunnen onder de humus houdende bovengrond
(30-125 centimeter beneden maaiveld) archeologische resten aanwezig zijn. Wanneer er in het plangebied graafwerkzaamheden
gaan plaatsvinden, dan kunnen eventueel aanwezige archeologische resten verloren gaan. Op basis hiervan wordt er voor het
gehele plangebied een vervolgonderzoek geadviseerd. </p><p>
De resultaten van dit onderzoek dienen getoetst te worden door de bevoegde overheid (gemeente Heumen), die op basis van
het uitgebrachte advies een besluit zal nemen. Wij willen de opdrachtgever erop wijzen dat dit selectieadvies nog niet betekent
dat er al bodemverstorende activiteiten of daarop voorbereidende activiteiten kunnen worden ondernomen. </p><p>
Het uitgevoerde onderzoek is verricht conform de gestelde eisen en gebruikelijke methoden. Het onderzoek is gericht op het
inzichtelijk maken van de toestand van het bodemarchief. Hiermee kan de beschadiging, dan wel vernietiging, als gevolg van
de voorgenomen verstoring van een mogelijk aanwezig bodemarchief tot een minimum worden beperkt. </p>