A-23.0197: Oirschot, de Gijzelaar Oirschot, Gijzelaar

<p>In opdracht van Orbis heeft BAAC een proefsleuvenonderzoek uitgevoerd in plangebied Gijzelaar te Oirschot. De aanleiding voor het onderzoek is de aanvraag van een ontgrondingsvergunning voor de realisatie van een waterretentiegebied op het perceel, waarbij een gerede kans bestaat dat archeologische waarden vernietigd zullen worden. Voorafgaand aan het proefsleuvenonderzoek zijn in 2022 een bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek in de vorm van een booronderzoek uitgevoerd. Naar aanleiding daarvan is een specifieke archeologische verwachting opgesteld: voor drie delen van het plangebied geldt een middelhoge archeologische verwachting (totaal 4.881 m2), en voor de rest van het plangebied geldt een lage verwachting (37.944 m2). Voor de delen met een middelhoge verwachting is geadviseerd om deze nader te onderzoeken door middel van proefsleuven, indien deze niet buiten de ontgronding kunnen worden gehouden. Voor de zone met een lage verwachting is geadviseerd om deze vrij te geven voor ontgronding. Dit advies is op 13 juli 2022 overgenomen in een selectieadvies van de Omgevingsdienst Zuidoost-Brabant aan de gemeente Oirschot. Het proefsleuvenonderzoek heeft op 21 juni 2023 plaatsgevonden. Tijdens het veldwerk zijn verspreid over het plangebied vijf proefsleuven (wp 1 t/m 5) aangelegd. Totaal is 472,6 m2 opgegraven, wat een dekkingsgraad van ruim 9% betreft.<br>Het plangebied maakt deel uit van een dekzandvlakte, waarin plaatselijk dekzandkopjes voorkomen. Het oostelijke deel van het plangebied maakt deel uit van een lagergelegen zone waarin zich van nature geen podzol heeft ontwikkeld. Het westelijke deel maakt deel uit van een laaggelegen dekzandkopje, waarin onder relatief natte omstandigheden een veldpodzol is ontwikkeld, die sterk gebioturbeerd is. Gezien de plaatselijke iets dikkere humeuze bovengrond heeft plaggenbemesting plaatsgevonden, maar een duidelijk dik plaggendek ontbreekt. Vermoedelijk was het vanwege de relatief natte omstandigheden van nature een marginaal gebied dat niet lang in gebruik is geweest als akker.<br>In het plangebied zijn behalve een tweetal perceelsgreppels uit de 19e/20e eeuw geen relevante archeologische sporen aangetroffen. Waarschijnlijk heeft ter hoogte van proefsleuven 2 en 3 op lokaal niveau zandwinning plaatsgevonden.<br>Verder is in proefsleuf 2 verstoorde baan aangetroffen met dezelfde oriëntatie als een oude gegraven waterloop die op de kadastrale minuut van 1832 iets meer naar het oosten wordt afgebeeld.<br>Ter hoogte van het plangebied is tijdens het proefsleuvenonderzoek geen (behoudenswaardige) vindplaats aangetroffen. Op basis daarvan is het advies Inventariserend Veldonderzoek 8 van BAAC dan ook om het plangebied vrij te geven voor de voorgenomen werkzaamheden. Bovenstaand advies vormt een zogenaamd selectieadvies. Dit betekent niet dat reeds gestart kan worden met bodemverstorende activiteiten of de daarop voorbereidende activiteiten. Het selectieadvies dient namelijk eerst beoordeeld te worden door de bevoegde overheid wat uiteindelijk leidt tot een selectiebesluit.</p>