Bureauonderzoek en Inventariserend veldonderzoek verkennende fase Tonnenberg 53 te Ermelo

<p>De natuurlijke holtpodzol is in het plangebied nog grotendeels intact aangetroffen. De A-horizont en de E-horizont is met elkaar vemengd/verploegd en dus niet meer intact. Er is geen hoge zwarte enkeerdgrond aangetroffen. Het plaggendek was tussen de 30-50 cm dik, zodat er sprake is van een loopodzolgrond (plaggendek met daaronder resten van een holtpodzolgrond). De grotendeels intact bodem die is aangetroffen geeft aan, dat de eventueel aanwezige archeologische resten redelijk goed bewaard zullen zijn gebleven. Loopodzolgronden worden vooral aangetroffen op de hoger gelegen delen en drogere delen van de stuwwal dan wel het kameterras in het geval van het plangebied. Dit zijn niet de gronden die als eerste in gebruik worden genomen voor landbouwdoeleinden (zijn te droog). Het zijn vaak latere ontginningen (Nieuwe tijd), wat ook blijkt uit de geringe dikte van het plaggendek. Er was alleen sprake van een Aap-horizont en er waren geen oudere plaggenlagen (Aa-horizont) aanwezig. In combinatie met het ontbreken in het gebied van bebouwing op de historische kaarten is het een aanwijzing dat het gebied waarschijnlijk pas later is ontgonnen. Dit betekent dat de middeleeuwse bewoningszone, zoals aangegeven op de archeologische beleidskaart van de gemeente Ermelo, waarschijnlijk te ruim is aangegeven. In het plangebied zijn geen kleine heuvels waargenomen, die op de aanwezigheid van mogelijke grafheuvels zouden kunnen duiden. Mogelijk dat deze zijn geëgaliseerd bij het in gebruik nemen van het terrein. Het ontbreken van grafheuvels betekent niet dat er geen begravingsresten aanwezig kunnen zijn, omdat ook begraven werd buiten de heuvels.</p><p>Vuursteenvindplaatsen van jagers-verzamelaars bestaan voornamelijk uit strooiing van fragmenten vuursteen en ondiepe grondsporen, zoals haardkuilen, in de bovengrond van de oorspronkelijke podzolgrond. Aangezien de A- en E-horizont van de holtpodzolgrond met elkaar zijn vermengd zullen eventueel aanwezige vuursteenvindplaatsen zijn aangetast, maar mogelijk nog deels intact zijn. Daarom wordt de middelhoge verwachting uit het bureauonderzoek voor vuursteenvindplaatsen van jagers-verzamelaars uit het Laat-Paleolithicum tot en met Mesolithicum op grond van de veldresultaten gehandhaafd.</p><p>Begravingsresten kunnen diep in de bodem reiken. Aangezien de bodem slechts in beperkt mate is verstoord, kan de hoge verwachting op begravingsresten uit het bureauonderzoek voor de perioden Neolithicum tot en met de Romeinse tijd op grond van de veldresultaten worden gehandhaafd. Gezien de geringe dikte van het plaggendek, die aan een latere ontginning (vanaf de Nieuwe tijd) wordt toegeschreven wordt de kans klein geacht dat in het plangebied begravingsresten uit de Vroege-Middeleeuwen aanwezig zijn.</p><p>Nederzettingsresten uit het Neolithicum tot en met de Nieuwe tijd bestaan niet alleen uit fragmenten aardewerk, maar ook uit diepere sporen zoals paalgaten en afvalkuilen. Deze sporen kunnen tot in de C-horizont reiken en zijn mogelijk nog intact. Aangezien de bodem slechts in beperkt mate is verstoord kunnen deze resten nog grotendeels intact zijn. Op grond van het bureauonderzoek was aan de perioden Neolithicum tot en met Vroege-Middeleeuwen een middelhoge verwachting toegekend. Op grond van de veldresultaten wordt de middelhoge verwachting voor de perioden Neolithicum tot en met Romeinse tijd gehandhaafd en voor de periode Vroege-Middeleeuwen naar laag bijgesteld vanwege de verwacht ontginning (plaggendek) in de Nieuwe tijd. Op grond van het bureauonderzoek was aan vindplaatsen uit de Late-Middeleeuwen tot en met de Nieuwe tijd een lage verwachting toegekend. De resultaten van het veldonderzoek geven geen aanleiding om deze verwachting bij te stellen.</p>