Damwoude, Yndyksloane 3, Gemeente Dantumadeel (Fr.). Een Archeologisch Bureauonderzoek en Inventariserend Veldonderzoek (IVO-O)

<p>Door De Steekproef bv is een archeologisch onderzoek uitgevoerd aan de Yndyksloane 3 te Damwoude, gemeente Dantumadeel, provincie Fryslân (zie Figuur 1). De aanleiding voor het onderzoek is de geplande bouw van een ligboxstal en werktuigenberging in het noordelijk deel. De bouwplannen omvatten deels een reeds bestaande stal. De funderingen en mestkelder hiervan worden geïncorporeerd in de bouw van de nieuwe stal. De bodem wordt in het zuidelijk deel, waar het plangebied het breedst is, door de aanleg van een nieuwe mestkelder tot een diepte van 2,2 meter onder het niveau van de bestaande stal verstoord, maar het maaiveld ligt in het grootste deel van het plangebied flink lager. In het noordelijk deel zullen de funderingen van het gebouw de bodem verstoren. Deze graafwerkzaamheden vormen een bedreiging voor eventueel aanwezige archeologische waarden. Het onderzoek bestaat uit een bureauonderzoek en een inventariserend veldonderzoek verkennende fase (IVO-O). Het doel van het onderzoek is om vast te stellen wat de kans is op de aanwezigheid van archeologische waarden in het plangebied. Tijdens de steentijd bevond het plangebied Yndyksloane 3 zich in een dekzandlandschap. Omstreeks het einde van de steentijd vernatte het gebied zo sterk dat een uitgestrekt veenmoeras ontstond. Vanaf ongeveer de ijzertijd maakte het veenmoeras plaats voor het getijdengebied van de zee. Op een kilometer afstand, zowel westelijk als noordoostelijk van het plangebied liggen deels afgegraven terpen uit de periode ijzertijd-middeleeuwen. Op kortere afstanden zijn geen archeologische waarden geregistreerd. De boerderij aan de Yndyksloane 3 is gebouwd in de jaren zestig. Voorheen bevonden zich hier graslanden. De top van het pleistocene zand ligt op circa -0,8 meter NAP, oftewel circa 0,8 meter beneden maaiveld. In het zand is wel bodemvorming opgetreden, maar zijn geen podzols gevormd. Dat betekent dat er voorafgaand aan de vernatting en veenvorming geen langdurig droge condities hebben geheerst. De bodem is goed bewaard gebleven. Alleen het loopvlak is aangetast. Op het zand liggen een veenlaag van 10-17 centimeter en een kleidek van ongeveer een halve meter. Het kleidek is aangetast door onder meer de aanleg van sleufsilo's. Boven in de klei zijn spikkels houtskool en gebakken klei gevonden. Maar het onderzoek heeft geen eenduidig archeologische indicatoren opgeleverd, zoals bewerkt vuursteen, scherven aardewerk of stukken bot. Het selectie-advies door senior KNA-prospector drs. J.M.G. Bongers luidt: 'Tijdens steentijd lijkt het plangebied Yndyksloane 3 geen geschikte vestigingsplek te zijn geweest voor menselijke bewoning. Voor de periode vanaf de ijzertijd was er de mogelijkheid van terpbewoning in het plangebied. Uit dit onderzoek zijn echter geen aanwijzingen gevonden voor terpbewoning binnen het plangebied. Wij adviseren daarom geen vervolgonderzoek te ondernemen aan de Yndyksloane 3. Wel wijzen wij erop dat als bij toekomstig graafwerk onverhoopt toch archeologische grondsporen worden aangetroffen en/of vondsten worden gedaan, dat daarvan direct melding dient te worden gemaakt conform de Erfgoedwet 2015, artikel 5.10 & 5.11. Wij adviseren dit te doen bij de gemeente Dantumadeel en bij de provinciaal-archeoloog: dhr. G. de Langen tel: [phone] (e-mail: [e-mail]).'</p>