การผลักดันร่างกฎหมายเพื่อเปิดกว้างตลาดเสรีการผลิตสุรา: กรณีศึกษา พรบ. สุราก้าวหน้า

สืบเนื่องมาจากร่างกฎหมายพระราชบัญญัติภาษีสรรพสามิต (ฉบับที่ ..) พ.ศ. .... หรือพ.ร.บ.สุราก้าวหน้า ที่เสนอขึ้นโดย คุณเท่าพิภพ ลิ้มจิตรกร สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจากพรรคก้าวไกลนั้น เป็นร่างกฎหมายที่ประชาชนและสังคมให้ความสนใจ อีกทั้งยังมีประเด็นทางการเมืองที่น่าสนใจในหลายประเด็น ทั้งเป็นร่างกฎหมายที่สามารถผ่านมติที่ประชุมในวาระแรกไปได้ ด้วยคะแนนเสียงเห็นชอบ 178 เสียงต่อ 137 เสียง งดออกเสียง 15 เสียง ซึ่งนับว่าเป็นร่างกฎหมายประวัติศาสตร์ที่ถูกเสนอโดยฝ่ายค้าน แล้วได้สามารถผ่านมติที่ประชุมในวาระแรกไปได้ เพราะโดยปกติถ้าเป็นร่างกฎหมายที่ถูกเสนอโดยพรรคจากฝ่ายค้าน มักจะไม่ผ่านมติที่ประชุม จะถูกปัดตกเสมอ และยังมี สส.จากฝ่ายรัฐบาลและฝ่ายพรรคร่วมรัฐบาลจำนวนมากโหวตสวนมติวิปรัฐบาลและร่วมอภิปรายสนับสนุนร่างกฎหมายฉบับนี้ในวาระแรกอีกด้วย โดยในปัจจุบันร่างกฎหมายฉบับนี้ได้ถูกพิจารณาในวาระ 3 ไปเรียบร้อยแล้ว ผลการลงมติวาระ 3 ปรากฏว่าที่ประชุมโหวตไม่เห็นด้วยกับร่างกฎหมายพระราชบัญญัติภาษีสรรพสามิต (ฉบับที่ ..) พ.ศ. .... หรือพ.ร.บ.สุราก้าวหน้า ทั้ง 2 รอบ โดยรอบแรกแบบวิธีเสียบบัตรด้วยคะแนนไม่เห็นด้วย 177 เสียง เห็นด้วย 174 (173+1) เสียง งดออกเสียง 11 เสียง ไม่ลงคะแนน 4 เสียง และรอบที่สองวิธีขานชื่อด้วยคะแนนไม่เห็นด้วย 196 เสียง เห็นด้วย 194 เสียง งดออกเสียง 15 เสียง ดังนั้น จึงถือว่าร่างกฎหมายฉบับนี้ถูกปัดตกไปการค้นคว้าอิสระฉบับนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาแนวทางหรือกระบวนการผลักดันร่างกฎหมายพระราชบัญญัติภาษีสรรพสามิต (ฉบับที่ ..) พ.ศ. .... และวิเคราะห์ว่ามีปัจจัยใดบ้าง กลุ่มกลุ่มบุคคลใดบ้างที่มีส่วนช่วยหรือบทบาทสำคัญในการผลักดันร่างกฎหมายฉบับนี้ ให้เข้ามาสู่สภา จนสามารถผ่านวาระ 1 ชั้นรับหลักการร่างพระราชบัญญัติได้ เขาใช้วิธีการอย่างไรบ้าง มีการรณรงค์ขับเคลื่อน หรือแนวทางการเคลื่อนไหวทางสังคมอย่างไรบ้าง เพื่อเป็นต้นแบบหรือแนวทางให้เกิดการเสนอร่างปรับปรุงกฎหมายฉบับอื่นต่อไป จากผลการวิจัยพบว่าปัจจัยที่มีส่วนช่วยในการผลักดันร่างกฎหมายพระราชบัญญัติภาษีสรรพสามิต (ฉบับที่ ..) พ.ศ. .... ฉบับนี้คือ ปัจจัยทั้งภายในสภาและปัจจัยภายนอกสภา ทุกปัจจัยล้วนมีส่วนช่วยผลักดันให้ร่างพระราชบัญญัติภาษีสรรพสามิต (ฉบับที่ ..) พ.ศ. .... ฉบับนี้ผ่านเข้าสู่สภาไปจนถึงวาระแรกได้ อีกทั้งกลุ่มบุคคลภายในสภาอันได้แก่ คุณเท่าพิภพ ที่เป็นผู้เสนอร่าง สส.พรรคฝ่ายค้าน สส.พรรคฝ่ายรัฐบาลที่ร่วมกันอภิปราย และกลุ่มบุคคลภายนอกสภาอันได้แก่ กลุ่มเครือข่ายภาคประชน นักวิชาการ ส่วนใหญ่ล้วนเล็งเห็นถึงความสำคัญของปัญหาหาที่เกิดขึ้น และทุกคนพร้อมจะผลักดันร่างกฎหมายฉบับดังกล่าวให้ผ่านวาระ 1 ไปได้