De linie van Frederik Hendrik aan de Rijzertlaan te 's-Hertogenbosch. Een proefsleuvenonderzoek.

<p>In opdracht van Janssen de Jong Projectontwikkeling heeft archeologisch onderzoeksbureau Archeodienst BV een proefsleuvenonderzoek (Inventariserend Veldonderzoek, waarderende fase (IVO-P)) uitgevoerd in plangebied Rijzertlaan in ‘s-Hertogenbosch (Fig. 1.1).<br>Het onderzoek is uitgevoerd in het kader van de RO-procedure ten behoeve van de geplande ontwikkeling van het plangebied. De opdrachtgever is van plan om nieuwbouw van 18 grondgebonden woningen en 34 appartementen te realiseren. Eventueel aanwezige archeologische resten zullen daarbij verloren gaan.</p><p>Conclusie<br>Tijdens het proefsleuvenonderzoek aan de Rijzertlaan te ’s-Hertogenbosch is in twee werkputten een deel van de liniegracht uit 1629 gevonden. Deze gracht behoorde tot de linie van Frederik Hendrik, die hij aanlegde voor de belegering van ’s-Hertogenbosch. Van de gracht is nog enkel de onderkant bewaard gebleven. Op basis van de twee fragmenten van de gracht in wp I en wp III kan de richting van de gracht gereconstrueerd worden (Bijlage 3). Wanneer deze reconstructie wordt geprojecteerd op de verwachtingskaart van de gemeente ’s-Hertogenbosch, is te zien dat de gracht wp I snijdt waar deze verwacht werd, maar de richting iets is gedraaid. De verwachting was dat de liniegracht ook in wp II te vinden zou zijn, maar daar is deze niet aangetroffen. Hiervoor zijn verschillende verklaringen mogelijk. Het zou kunnen dat de bodem ter plaatse van werkput 2 zodanig is verstoord dat van de liniegracht helemaal niets meer over is. Dit lijkt niet erg waarschijnlijk, aangezien het vlak in wp II hoger ligt ten opzichte van NAP dan in wp I. Meer waarschijnlijk is dat de knik in de linie iets meer naar het zuidoosten ligt dan verwacht, waardoor deze richtingwijziging buiten het plangebied ligt.<br>Als gevolg van de diepe verstoring van het terrein is van de gracht zo weinig overgebleven, dat de ligging van de bijbehorende wal niet kon worden vastgesteld. Soms kan de richting van waaruit de gracht is opgevuld iets zeggen over de ligging, maar daarvoor is te weinig over. Op basis van oud kaartmateriaal zal de wal vermoedelijk aan de noordoostzijde van de gracht hebben gelegen. Behalve de resten van de liniegracht uit 1629 zijn in het plangebied nog twee kuilen gevonden, waarvan de aard en ouderdom niet duidelijk zijn.</p><p>Aanbeveling<br>Op basis van de resultaten van het onderzoek adviseert Archeodienst om het terrein vrij te geven voor de voorgenomen ontwikkeling. Voor aangrenzende terreinen is het aan te bevelen daar ook onderzoek te laten doen naar het verdere verloop van de linie, tenzij deze terreinen nog dieper zijn verstoord dan het nu onderzochte terrein. Dit valt echter buiten het huidige plangebied.<br>Voor goedkeuring van dit advies kan contact opgenomen worden met de gemeente als bevoegd gezag.</p>