Gemeente Alphen-Chaam plangebied Boomkwekerij Smits te Bavel. Archeologisch bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek (verkennende fase).

Het plangebied ligt in de Brabantse Kempen op terrasafzettingswelvingen. In het plangebied komen veldpodzolgronden voor, die kenmerkend zijn voor voormalige (natte) heidegebieden. In de 16e eeuw werd er een hoeve aangelegd even ten noordwesten van het plangebied, de Leeuwerik. Vanuit deze hoeve werd het heidegebied ontgonnen. Bebouwing heeft er enkel in de jaren ‘70 van de vorige eeuw gestaan (kassen). In de omgeving van het plangebied zijn geen vondsten en geen gravende onderzoeken gedaan.

Voor het plangebied geldt een hoge verwachting op resten van jager-verzamelaars uit het paleolithicum-neolithicum (archeologisch niveau op 50-60 cm -mv). Voor de periode neolithicum-ijzertijd geldt overwegend een middelhoge verwachting. De verwachting op resten uit de nieuwe tijd is laag.

Uit het veldonderzoek blijkt dat de ondergrond van het plangebied bestaat uit dekzand met daarin lokaal afgetopte podzols (Bs-, BC-horizont). In het grootste deel van het plangebied bestaat de bodem echter uit een bouwvoor of verstoorde laag direct op de C-horizont. De bouwvoor is circa 30 cm dik en er zijn lokaal verstoringen tot meer dan 1 m -mv aanwezig. Vanwege het landgebruik als boomkwekerij kan de verstoringsdiepte op korte afstand meer dan 50 cm verschillen.

De archeologische verwachting uit het bureauonderzoek kan op basis van de resultaten van het veldonderzoek grotendeels gehandhaafd blijven. De verwachting op resten van jager-verzamelaars blijft enkel behouden in de zones met een Bs-horizont. Langs de oostgrens van het plangebied is een deel ontgrond en in deze zone kan de verwachting worden bijgesteld naar laag voor alle perioden.

BAAC adviseert om bij bodemverstorende activiteiten die dieper reiken dan de normale ploegdiepte (30 cm -mv) en groter zijn dan 500 m2 een vervolgonderzoek in de vorm van proefsleuven. In de zones waar resten uit de steentijd verwacht worden, moet er laagsgewijs verdiept worden tot het vlak en moet iedere laag geïnspecteerd worden op vuursteen. Voorafgaand aan het gravend onderzoek dienen de eisen waaraan het onderzoek dient te voldoen, te worden vastgelegd in een door het bevoegd gezag goed te keuren Programma van Eisen (PvE). Voor de gebieden met een lage verwachting wordt geen vervolgonderzoek geadviseerd.