บทบาทกำนันผู้ใหญ่บ้านในพื้นที่สังคมเมืองด้านการรักษาความสงบเรียบร้อย: กรณีศึกษา อำเภอเมืองปทุมธานี

การศึกษา เรื่อง บทบาทกำนันผู้ใหญ่บ้านในพื้นที่สังคมเมืองด้านการรักษาความสงบเรียบร้อย กรณีศึกษา อำเภอเมืองปทุมธานี มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาบทบาทของกำนันและผู้ใหญ่บ้านในอำเภอเมืองปทุมธานีในการรักษาความสงบเรียบร้อยในชุมชนเมือง 2) วิเคราะห์ปัจจัยที่ส่งผลกระทบต่อการปฏิบัติหน้าที่ของกำนันและผู้ใหญ่บ้านในการรักษาความสงบเรียบร้อย และ 3) เสนอแนวทางในการทำงานร่วมกันระหว่างกำนัน ผู้ใหญ่บ้าน และหน่วยงานภาครัฐหรือองค์กรต่าง ๆ เพื่อเสริมสร้างประสิทธิภาพในการรักษาความสงบเรียบร้อยในพื้นที่เมืองของอำเภอเมืองปทุมธานี การวิจัยนี้ใช้ระเบียบวิธีวิจัยแบบผสมผสาน (Mixed-Methods Research) โดยกลุ่มผู้ให้ข้อมูลหลักประกอบด้วยกำนันและผู้ใหญ่บ้านในอำเภอเมืองปทุมธานี จำนวน 66 คน และประชาชนในพื้นที่ จำนวน 382 คน ซึ่งได้มาจากการใช้ตารางสำเร็จรูปของ Krejcie & Morgan (1970) เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูล ได้แก่ 1) แบบสัมภาษณ์ 2) แบบสังเกต และ 3) แบบสอบถาม การวิเคราะห์ข้อมูลเชิงคุณภาพใช้การวิเคราะห์เนื้อหา (Content Analysis) สำหรับข้อมูลจากการสัมภาษณ์และการสังเกต ขณะที่การวิเคราะห์ข้อมูลเชิงปริมาณใช้การวิเคราะห์ทางสถิติ (Statistical Analysis) สำหรับข้อมูลที่ได้จากแบบสอบถาม ผลการศึกษาพบว่า กำนัน ผู้ใหญ่บ้านมีบทบาทสำคัญในการรักษาความสงบเรียบร้อยในชุมชนเมือง โดยเฉพาะภายใต้บริบทของความหลากหลายด้านประชากร วัฒนธรรม และวิถีชีวิต กำนัน ผู้ใหญ่บ้านในฐานะผู้นำที่อยู่ใกล้ชิดประชาชนมากที่สุดสามารถเข้าถึงปัญหาและความต้องการของชุมชนได้อย่างทันท่วงที บทบาทสำคัญ ได้แก่ การเป็นผู้นำชุมชน สร้างความสามัคคี ส่งเสริม ความเข้าใจอันดี และสืบสานประเพณีวัฒนธรรมท้องถิ่น รวมทั้งทำหน้าที่เป็นตัวกลางประสานงานระหว่างประชาชนกับหน่วยงานภาครัฐในด้านการป้องกันอาชญากรรม มีการทำงานร่วมกับเจ้าหน้าที่ตำรวจและฝ่ายปกครองในการเฝ้าระวังและป้องกันเหตุ เช่น การรวมกลุ่มมั่วสุม การเล่นการพนัน เป็นต้น ส่วนในด้านปัญหายาเสพติด มีบทบาทร่วมรณรงค์และคัดกรองยาเสพติดตามโครงการ "Pathum Thani Model" และประสานความร่วมมือกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เช่น ตำรวจ ป.ป.ส. สาธารณสุข เพื่อส่งเสริมการบำบัดรักษาและฟื้นฟูผู้ติดยา ในประเด็นแรงงานต่างด้าวผิดกฎหมาย พบว่ากำนัน ผู้ใหญ่บ้าน มีส่วนร่วมในการตรวจสอบแคมป์คนงาน ประสานงานกับสำนักงานตรวจคนเข้าเมือง และจัดทำทะเบียนแรงงานต่างด้าว เพื่อป้องกันปัญหาด้านสังคมและความมั่นคง แม้ว่าการขยายตัวของเมืองจะก่อให้เกิดปัญหาด้านความแออัดและความยากลำบากในการดูแลพื้นที่ แต่กำนัน ผู้ใหญ่บ้านยังคงปฏิบัติหน้าที่ด้วยความเสียสละ อดทน และมีความรับผิดชอบสูง ความใกล้ชิดกับประชาชนเป็นปัจจัยสำคัญที่ช่วยให้สามารถสร้างความไว้ใจ ความร่วมมือ และขับเคลื่อนกิจกรรมเพื่อความสงบเรียบร้อยได้อย่างมีประสิทธิภาพกล่าวโดยสรุป บทบาทของกำนัน ผู้ใหญ่บ้านในเขตเมืองของอำเภอเมืองปทุมธานี มีความสำคัญหลากหลายมิติ ทั้งในฐานะผู้นำระดับฐานรากและผู้สนับสนุนเสถียรภาพของสังคมอย่างยั่งยืน จึงควรมีการเสริมสร้างศักยภาพและความร่วมมือกับนโยบายของรัฐอย่างต่อเนื่อง เพื่อให้การดูแลชุมชนเมืองมีประสิทธิภาพและยั่งยืนต่อไปในอนาคต