Bureauonderzoek (BO) Dordrecht, Buiten Walevest, Gemeente Dordrecht (ZH)

Dordrecht ligt in het gebied dat behoort tot de formatie van Echteld. Deze formatie bestaat uit rivierafzettingen die zijn ontstaan tijdens het Holoceen, ongeveer 10.000 jaar geleden. Een rivierafzettingen ontstaat tijdens een fluviatiel proces, wat inhoudt dat het gevormd is onder de werking van een stromend medium, zoals een rivier. In het geval van Dordrecht zal het hier gaan om afzettingen afkomstig van de Maas. Onder invloed van de stromende rivier vindt erosie in de ondergrond plaats waardoor kleine deeltjes door het water worden meegevoerd. Dit sediment zal op lagergelegen delen bezinken, wat na verloop van lange tijd lijden tot de vorming van een dik pakket sediment. De formatie is gevormd tijdens het Holoceen een periode waarin het klimaat warmer werd dan de voorgaande periode. Vanwege deze opwarming steeg de zeespiegel, maar ook het grondwater. Als gevolg van deze stijging van het grondwater ontstonden in de lage kustvlaktes, waaronder onderhevig plangebied, veengebieden. In de directe omgeving van het plangebied zijn diverse archeologische onderzoeken geweest waar voornamelijk archeologische resten daterend vanaf de middeleeuwen zijn aangetroffen. Het plangebied bevindt zich in het historische centrum van Dordrecht dat rond het jaar 1250 is ontstaan. Sinds deze periode is er constante bewoning geweest waardoor het gehele historische centrum van Dordrecht significante historische waarde heeft. Laat-paleolithicum t/m neolithicum In deze periode bestaat de bewoning uit tijdelijke kampementen. Deze kampementen werden vrijwel altijd aangelegd op de hoge droge locaties in het landschap in de nabijheid van water. De archeologische resten afkomstig uit deze periode kenmerken zich in de vorm van vuursteenspreidingen en haardkuilen. Vanaf het midden-neolithicum kan meer permanente bewoning worden aangetroffen. in de vorm van paalsporen behorende bij huisplattegronden. De archeologische verwachting voor resten uit deze periode is echter laag. Het gebied en landschap rondom het plangebied was tijdens het laat-paleolithicum t/m neolithicum erg nat en daarom ongeschikt voor bewoning. Bovendien ligt dit niveau te diep en zal niet verstoord worden door de geplande ingrepen. Het landschap zag eruit als een veen/moeras landschap dat niet aantrekkelijk was voor de mens om zich te vestigen Gezien de natte omstandigheden en de afwezigheid van vindplaatsen in de omgeving daterend uit deze periode is de archeologische verwachting laag. Bronstijd - ijzertijd Vanaf het neolithicum maakt het gebied deel uit van een veenlandschap opgevolgd door een getijdenlandschap. Hierdoor waren het zeer natte omstandigheden in de omgeving van het plangebied. Archeologische resten uit deze periode kunnen zich kenmerken door paalsporen behorende tot structuren zoals boerderijen en overige nederzettingsstructuren. De verwachting voor deze periode is echter net als de periode laat-paleolithicum t/m neolithicum laag. De landschappelijke omstandigheden waren simpelweg niet geschikt voor permanente bewoning waardoor de kans op het aantreffen van resten uit deze periode niet aannemelijk is. Middeleeuwen – nieuwe tijd Voor de periode vanaf de middeleeuwen is de archeologische verwachting zeer hoog. Het plangebied bevindt zich in het historische centrum van Dordrecht wat rond het jaar 1250 is ontstaan. Sinds deze tijd is de stad permanent bewoond geweest. Binnen het plangebied wordt dus bewoningssporen verwacht die minimaal tot het jaar 1250 teruggaan. Deze bewoning kan eruitzien in de vorm van ophogingslagen uit de verschillende bewoningsperiodes. Ook sporen behorende tot middeleeuwse voorgangers van de huidige bewoning kunnen in het plangebied worden aangetroffen. Deze sporen kunnen aangetroffen worden in de vorm van muurresten, uitbraaksporen en vondsten van bijvoorbeeld oude bakstenen, resten van paalfunderingen en houtbouw, water- en beerputten enerfafscheidingen. In de ophogingslagen kunnen veel vondsten worden verwacht daterend vanaf het ontstaan van de stad. Gezien de zeer hoge archeologische verwachting binnen het plangebied is de kans op het aantreffen van archeologische resten in de bodem zeer hoog. In eerst instantie wordt geadviseerd een booronderzoek uit te voeren om te bepalen in hoeverre de bodem in het plangebied intact dan wel verstoord is en of archeologische resten verwacht kunnen worden. Aan de hand van de resultaten van dit booronderzoek kan bepaald worden of vervolgonderzoek nodig is. Eventueel vervolgonderzoek kan bestaan uit een opgraving (variant archeologische begeleiding). Aangezien slechts op een klein deel wordt verstoord is een archeologische begeleiding van de geplande werkzaamheden de beste keus. Dit betreft de meest kosten- en tijdefficiënte wijze van archeologisch onderzoek voor dergelijke werkzaamheden. De archeologische resten zullen tijdens een archeologische begeleiding in voldoende mate gedocumenteerd kunnen worden.