Archeologisch onderzoek kwelscherm Geelbroek, gemeente Aa & Hunze; inventariserend Veldonderzoek d.m.v. boringen

<p>Het onderzoeksgebied waar de boringen zijn gedaan ligt op de overgang van een relatief hoger gelegen gebied (dekzandlandschap) naar het lager gelegen beekdallandschap. De boorprofielen zoals vastgesteld uit de uitgevoerde boringen komen overeen met de bodemkaart gekarteerde bodemtypes, maar wijken soms af wat betreft de diepteligging van het keileem. Er zijn geen kenmerkende beekdalafzettingen aangetroffen. In drie boringen is in de top van het dekzand een verstoord restant of gedeelte van een podzol waargenomen. In alle drie gevallen is geen (intacte) E-horizont aangetroffen en is de B-horizont ofwel verstoord (boringen 1 en 4) ofwel afgetopt en zeer zwak ontwikkeld (boring 12). Boringen 1 en 4 liggen op de zuidelijke randzone van een relatief hoger gelegen opduiking in het beekdal. Waarschijnlijk is hier door grondbewerkingen in het recente verleden een deel van de toplaag verdwenen of verstoord waarbij het oorspronkelijke bodemprofiel inclusief podzol vrijwel geheel is verdwenen of opgenomen in de bouwvoor. Boring 12 ligt ter plaatse van een op de hoogtekaart markante uitstulping van een verder naar het zuiden groter hoger gelegen gebied. Andere boringen op dit hoger gelegen deel is geen podzol of restant daarvan waargenomen. De zone is zeer waarschijnlijk afgetopt en geëgaliseerd.</p><p>De drie boringen (8, 9 en 10) waar veen is aangetroffen liggen in zones die op de bodemkaart gekarteerd staan als beekeerdgronden. Het relatief dikke veenpakket in boring 9 duidt op de oorspronkelijke aanwezigheid in dit beekdallandschap van lager gelegen gebieden met veenontwikkeling. In veel plaatsen is dit veen verdwenen door afgraving of ontginning voor landbouwdoeleinden. Plaatselijk zijn nog kleine locaties aanwezig waar een restant van dat oorspronkelijke dikkere veenpakket heeft gelegen. Opmerkelijk is dat ter plaatse van deze boringen met een restant van het veenpakket een Archis vondstmelding van een stenen bijl (type Fels-Rechtechbeil, daterend uit de periode Midden Neolithicum) is geregistreerd, die zeer waarschijnlijk te interpreteren is als een depotvondst. </p><p>Geadviseerd wordt ter plaatse van boringen 8, 9 en 10, waar een veenpakket is aangetroffen, en waar in het verleden een stenen bijl is gevonden, de ontgraving voor de aanleg van het kwelscherm of kleikist onder archeologische begeleiding te laten uitvoeren. Er bestaat een mogelijkheid dat meer (depot)vondsten in het veen aanwezig kunnen zijn. Omdat voor een ander deelgebied in dit plangebied al een archeologische begeleiding is vastgesteld en waarvoor een Programma van Eisen wordt opgesteld, kan dit deel aan dat PvE worden toegevoegd.</p>