Plangebied Flerdeweg III te Hernen, gemeente Wijchen; archeologisch onderzoek: een archeologische begeleiding Plangebied Flerdeweg III te Hernen, gemeente Wijchen; archeologisch onderzoek: een archeologische begeleiding

<p><p> In maart 2012 heeft RAAP Archeologisch Adviesbureau een archeologische begeleiding uitgevoerd in het plangebied Flerdeweg III te Hernen in de gemeente Wijchen. De opdracht tot het onderzoek werd verstrekt door advies- en ingenieursbureau DHV B.V. namens diens opdrachtgever Waterschap Rivierenland. Deze activiteit vloeide voort uit het voornemen om in perceel 693 langs de Flerdeweg, over een afstand van zo?n 680 m aan de (noord)oostkant van de zogenaamde Meergraaf, een natuurlijke oeverzone te creëren, aangevuld met een kikkerpoel in de zuidoosthoek.<br><p> De archeologische begeleiding kan zonder meer als succesvol worden betiteld. Op twee plaatsen zijn namelijk archeologische vondsten gedaan. Van vindplaats 1, die bestaat uit twee cultuurlagen die van elkaar worden gescheiden door een kleipakket van zo?n 1,5 m dik, zijn monsters genomen ten behoeve van 14C-datering. Hieruit blijkt dat de onderste laag uit het Mesolithicum dateert (ergens tussen 7470 en 7180 voor Chr.), terwijl de bovenste laag op basis van de 14C-datering in het Neolithicum kan worden geplaatst (ergens tussen 2860 en 2500 voor Chr.) In het laatste geval is het waarschijnlijk dat het om de neerslag van activiteiten van de Enkelgrafcultuur (2800-2400 voor Chr.) gaat. Daarnaast zijn er aanwijzingen dat hier ook mensen van de Klokbekercultuur (2400-1900 voor Chr.) hebben vertoefd. Naar verwachting dateert vindplaats 2, die in dezelfde geologisch context en op hetzelfde niveau is aangetroffen als de bovenste laag van vindplaats 1, eveneens uit het Laat Neolithicum.<br><p> De meest voor de hand liggende verklaring is dat hier om de neerslag van kortstondige, specifieke, plaatsgebonden activiteiten gaat. Daarbij moet allereerst worden gedacht aan jachtkampjes. Voor wat de jager-verzamelaars uit het Mesolithicum betreft, was het inrichten van een kampement de dagelijkse realiteit; de mensen die hier in het Laat Neolithicum neerstreken, leidden een boerenbestaan en zullen deze plek vanuit een ander perspectief hebben opgezocht, met waarschijnlijk hetzelfde doel: het verschalken van wild of vis.<br><p> Aangezien de behoudenswaardigheid van vindplaats 1 niet ter discussie stond en het archeologische vlak van de bovenste cultuurlaag blootstond aan erosie doordat de bovenste vondstlaag over enige afstand aan het oppervlak was komen te liggen, is besloten deze vindplaats weer af te dekken met gebiedseigen grond. Deze eenmalige beheermaatregel vond plaats op 6 april 2012, vooruitlopend op de uitkomsten van het 14C-onderzoek. Hiertoe werd een korte notitie opgesteld, waarin de uitgangspunten voor deze exercitie zijn vastgelegd (bijlage 4). Nadat zowel de opdrachtgever als het bevoegd gezag zich achter de inhoud van deze notitie hadden gesteld, werd het realiseren van deze eenmalige beheermaatregel in gang gezet.<br><p> Ten aanzien van de behoudsvraag en het selectievraagstuk kan worden gesteld dat ? gezien de specifieke omstandigheden en het karakter van de ingrepen in combinatie met de bijzondere betekenis (en dus hoge archeologische waarde) van beide vindplaatsen ? reeds door het bevoegd gezag ingestemd is met behoud van beide vindplaatsen. Deze stellingname werd bespoedigd door de kwetsbaarheid van vindplaats 1, waarvan de bovenste cultuurlaag blootstond aan verval als gevolg van weersinvloeden.<br><p> Het realiseren van duurzaam behoud van vindplaats 1 vergde, zoals hierboven reeds naar voren is gebracht, een eenmalige ingreep. Hiertoe werd de vindplaats (weer) afgedekt met een pakket klei uit de directe omgeving. Een dergelijke exercitie werd niet nodige geacht ter hoogte van vindplaats 2, te meer daar deze vindplaats niet door weersinvloeden en uitdroging werd bedreigd. Deze vindplaats, die slechts over korte afstand is blootgelegd, is inmiddels opgenomen in de oeverzone van de kikkerpoel en staat reeds onder invloed van opwellend grondwater.</p>