Plangebied Ladle Preparation Building te Wijk aan Zee, gemeente Velsen en Beverwijk.

In opdracht van Tata Steel heeft RAAP in mei 2024 een archeologisch vooronderzoek in de vorm van een bureauonderzoek uitgevoerd voor het plangebied Ladle Preparation Building te Wijk aan Zee in de gemeente Velsen en Beverwijk. Het onderzoek vond plaats in het kader van een omgevingsvergunning. Op grond van de onderzoeksresultaten en onder verwijzing naar de doelstellingen, kunnen de volgende uitspraken worden gedaan:  De geplande ingrepen reiken tot maximaal 5 m diep in het westen en tot maximaal 2 m diep in het oosten.  Vanaf 30 m diepte geldt een niet nader te specificeren verwachting voor de aanwezigheid van resten van tijdelijke kampementen van jagers-verzamelaars uit de steentijd.  Het niveau van de Oude Duinen kan worden verwacht vanaf 4,67 m +NAP, dat is vanaf 3,05 m -Mv  In het grootste deel van het plangebied is de bodem van 0 tot 1,5 m diep verstoord. Onder enkele silo’s bedraagt de verstoring 1,5 tot 3 m. Plaatselijk in de oostelijke helft van het plangebied – waar de bodem tot 2 m diep ontgraven gaat worden – is de bodem tot 3 m en dieper verstoord. In het zuidelijke deel bestaat minimaal de bovenste 3,42 m uit recente ophoging.  Vanaf de onderzijde van de aanwezige verstoring bestaat de kans op de aanwezigheid van afgedekte bodemhorizonten waarin resten van bewoning door landbouwsamenlevingen aanwezig kunnen zijn. Binnen het traject van de Oude Duinen en strandwallen kunnen resten worden verwacht uit de late ijzertijd tot de late middeleeuwen.  Er bestaat een kans op de aanwezigheid van resten van Duitse luchtdoelstellingen. Op basis van de resultaten van het onderzoek blijkt dat in het plangebied (mogelijk) archeologische resten bedreigd worden door de voorgenomen bodemingrepen. Daarom wordt geadviseerd om in het plangebied een verkennend booronderzoek te laten uitvoeren. Een dergelijk vervolgonderzoek heeft tot doel de opbouw van de ondergrond, de bodemopbouw en/of bodemverstoringen gedetailleerd in kaart te brengen. Aan de hand daarvan kan de in dit bureauonderzoek opgestelde archeologische verwachting worden getoetst en kunnen concrete gegevens worden verzameld over gaafheid en diepteligging van de verwachte archeologische resten. Dit onderzoek wordt aanbevolen in die delen waar de geplande verstoring 5 m diep gaat worden in het westen. Waar de verstoring 2 m diep wordt, in het oosten, wordt dit onderzoek niet aanbevolen. Binnen de aangeboorde trajecten van ongeroerde grond zal worden gezocht naar ontkalkte horizonten, vegetatielagen en eventueel veenlagen om zo de aanwezigheid van potentieel bewoonbare niveaus vast te stellen. Het verdient aanbeveling om wanneer dergelijke niveaus worden aangetroffen deze te bemonsteren, niet alleen op de gebruikelijke stukjes houtskool, verbrande leem, bot en aardewerk maar ook op botanische resten. Met dit laatste kan de nabijheid van akkercomplexen worden aangetoond en dus de kans op bewoning in de buurt worden bepaald. Gezien de prospectiekenmerken van de verwachte archeologische resten – geen doorlopende archeologische laag, alleen een spreiding van vondsten – kan dit nuttige extra informatie opleveren. Resten van stellingen uit de Tweede Wereldoorlog zullen niet met de gebruikelijke middelen kunnen worden opgespoord. Deze zullen eerder in het veld worden herkend tijdens de civiele werkzaamheden. Hiervoor wordt geadviseerd om een meldingsprotocol toevalsvondsten te laten opstellen. Aangezien delen van het plangebied al met behulp van booronderzoek zijn onderzocht en daarbij het advies tot vrijgave en vrijgave tot 4 m diep gegeven is, ligt de vraag voor de hand of het gebied niet op basis hiervan vrijgegeven kan worden. Wij bevelen dit niet aan, specifiek omdat ook is aangetoond (in 5279057100) dat ter plaatse van het plangebied de ondergrond van Oude Duinen zeer sterke reliëfverschillen lijkt te vertonen. Het is dus niet goed mogelijk om onderbouwde uitspraken te doen over zelfs de directe omgeving van de uitgevoerde onderzoeken. Waar echter reeds onderzoek heeft plaatsgevonden, is het aanbevolen vervolgonderzoek niet meer nodig. Dit rapport geeft (selectie)adviezen. Het is aan de bevoegde overheid, de gemeente Velsen en Beverwijk, deze al dan niet over te nemen in de vorm van een (selectie)besluit.