BITIRUVCHI SINF O'QUVCHILARIDA INGLIZ TILIDA GAPIRISH KOMPETENSIYALARINI SUN'IY INTELLEKT YORDAMIDA RIVOJLANTIRISH

Ushbu maqolada bitiruvchi sinf (11-sinf) o'quvchilarida ingliz tilida gapirish kompetensiyasini sun'iy intellekt (SI) texnologiyalari yordamida rivojlantirishning ilmiy-nazariy asoslari, amaliy imkoniyatlari va cheklovlari kompleks tarzda tahlil qilingan. Tadqiqotning nazariy negizini M. Longning o'zaro muloqot gipotezasi (Interaction Hypothesis), M. Swainning "tushunarli output" gipotezasi (Comprehensible Output Hypothesis) hamda kommunikativ kompetensiya nazariyasi (Canale va Swain) tashkil etadi. Tadqiqot pedagogik eksperiment, so'rovnoma va statistik tahlil metodlari asosida olib borilgan bo'lib, unda bitiruvchi sinf o'quvchilaridan iborat tajriba va nazorat guruhlarining og'zaki nutq ko'rsatkichlari — talaffuz, ravonlik va uyg'unlik, leksik resurs, grammatik to'g'rilik hamda interaktiv muloqot ko'nikmalari xalqaro nutq baholash mezonlari (IELTS Speaking band descriptors) asosida qiyoslangan. Natijalar tajriba guruhida barcha ko'rsatkichlar bo'yicha statistik jihatdan ishonchli (p<0,05) o'sish kuzatilganini, ayniqsa ravonlik va talaffuz ko'rsatkichlarida eng yuqori ta'sir kattaligi qayd etilganini ko'rsatdi. Maqola yakunida sun'iy intellekt texnologiyalarini bitiruvchi sinf o'quvchilarida og'zaki nutq ko'nikmalarini rivojlantirish maqsadida o'quv jarayoniga ilmiy asoslangan tarzda integratsiya qilish bo'yicha tavsiyalar ishlab chiqilgan.