Bureau- en booronderzoek Boerdamsterweg te Middelstum, gemeente Eemsdelta (GR)

<p>onderzoek in de vorm van een archeologisch proefsleuvenonderzoek uit te laten voeren. Het onderzoeksgebied ligt in een gebied dat vanaf de midden-ijzertijd intensief bewoond is. Hoewel uit het booronderzoek naar voren komt dat de kans klein is dat zich binnen het onderzoeksgebied nederzettingsresten bevinden, is de kans op archeo-logische resten die in verband staan met de bewoning van de wierde van Middelstum en de exploitatie van het omliggende gebied groot. Door middel van een proefsleuvenonderzoek kan goed inzicht worden verkregen in de mogelijk in het onderzoeksgebied aanwezige archeologische sporen zoals landinrichtingssporen, greppels, sloten en andere resten die verband houden met de bewoning van de kwelderwal vanaf de midden-ijzertijd. Dit soort sporen kunnen bij bijvoorbeeld een waarderend booronderzoek slecht of niet opgespoord worden.</p><p>Voor het uitvoeren van een proefsleuvenonderzoek moet een door het bevoegd gezag goedgekeurd<br>Programma van Eisen worden opgesteld.</p><p>Onderzoek<br>Aanleiding tot het hier beschreven archeologische bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek door middel van boringen zijn de plannen van Daiwa House Modular Europe Jan Snel BV voor de bouw van vijftien wissel-woningen op een agrarisch perceel. Door deze werkzaamheden worden mogelijk archeologische resten bedreigd. Conform de Erfgoedwet is het onderzoeksgebied eerst onderzocht op de aanwezigheid van archeologische waarden.</p><p>Uit het bureauonderzoek komt naar voren dat het onderzoeksgebied op de rand van een kwelderwal ligt. Dergelijke kwelderwallen waren vanwege hun hoge ligging in het landschap vanaf de midden-ijzertijd aantrekkelijk voor bewoning. In de omgeving van het onderzoeksgebied komen meerdere vindplaatsen voor waaruit vondsten uit de ijzertijd bekend zijn, waaronder de wierde van Middelstum. Het gaat hierbij ten dele om dorpswierden met veelal een lange bewoningsgeschiedenis, maar ook om vlaknederzettingen en kleinere wierden die tijdens periodes met een sterkere invloed van de zee overspoeld raakten. Op historische kaarten heeft het onderzoeksgebied altijd in agrarisch gebied gelegen en werd het pas in 2016 bebouwd. Daarop is tevens te zien dat het aan de rand ligt van een gebied met een radiale verkaveling die kenmerkend is voor dorpswierden. In een eerder onderzoek is vastgesteld dat de bodem in het onderzoeksgebied grotendeels intact is en dat eventuele archeologische sporen goed bewaard zullen zijn gebleven. Daarbij kan gedacht worden aan resten van een (vlak)nederzetting uit de ijzertijd of<br>Romeinse tijd, maar ook uit archeologische sporen die in verband staan met de bewoning van de wierde van Middelstum en de exploitatie van het omliggende gebied.</p><p>Tijdens het booronderzoek is onder de bouwvoor een intacte bodemopbouw vastgesteld waarin twee kwelder-afzettingen zijn herkend. De onderste afzetting is lichtgrijs van kleur en in twee van de boringen zijn in dit pakket zandbandjes herkend. Het pakket daarboven is lichtbruin en bevat roestvlekken. Deze moeten na de afzetting zijn ontstaan als gevolg van een wisselende (hoge) grondwaterstand, waarbij ijzerhoudend grondwater oxideerde door blootstelling aan zuurstof. In één van boringen is daarnaast een dunne laag met drie vegetatiehorizonten herkend, die wijst op een periode waarin het gebied verland was, maar waarin nog wel overstromingen plaatsvonden. Daarnaast zijn in één van de boringen vullingen aangetroffen die wijzen op de aanwezigheid van een geul. Deze is op oude hoogtekaarten nog zichtbaar als depressie in het landschap. Het is mogelijk dat bij de voorgenomen ingrepen archeologische resten zullen worden verstoord.</p><p>Het bevoegd gezag, gemeente Eemsdelta, heeft het bovenstaande advies goedgekeurd.</p>