กระบวนการประกอบสร้างความจนในสังคมเสรีนิยมใหม่: กรณีศึกษาบัตรสวัสดิการแห่งรัฐ

ความยากจน ยังคงเป็นเรื่องทางสังคมที่หยั่งรากลึกลงสู่โครงสร้างทางสังคมอย่างไม่อาจปฏิเสธได้ นโยบายบัตรสวัสดิการแห่งรัฐภายใต้การนำของพลเอกประยุทธ์ จันทร์โอชา จึงเกิดขึ้นเพื่อเป็นแนวทางในการพัฒนาคุณภาพชีวิตของประชากรและมุ่งหวังให้ความยากจนหมดสิ้นลง โดยมาตรการต่าง ๆ ที่นำมาใช้ทั้งการช่วยเหลือค่าครองชีพ การสร้างโอกาสในการเข้าถึงบริการสาธารณะ และการพัฒนาฝึกอบรมอาชีพเป็นภารกิจหลักที่ถูกดำเนินไปดุษฎีนิพนธ์ฉบับนี้ เก็บข้อมูลในช่วงระหว่างปี พ.ศ. 2559-2562 (ก่อนสถานการณ์โควิด) มีเป้าหมายเพื่อสะท้อนให้เห็นว่า นอกเหนือจากหลักการพื้นฐานของนโยบายเราจะยังสามารถอธิบายปรากฎการณ์นี้ผ่านแนวคิดแบบเสรีนิยมใหม่ได้อย่างไรบ้าง ซึ่งงานศึกษานี้ พยายามแสดงให้เห็นกลไกต่าง ๆ การดำเนินการต่าง ๆ และอธิบายคู่ขนานกับหลักการเสรีนิยมใหม่ วิเคราะห์ความสอดคล้องและความไม่ลงรอย พร้อมกับแสดงรูปธรรมของการอธิบายด้วยการให้พื้นที่ศึกษา คือ เสียงสะท้อนของตัวแทนผู้คนในจังหวัดแม่ฮ่องสอน พื้นที่ยากจนซ้ำซ้อนและหลายมิติ เพื่อช่วยสนับสนุนว่า บัตรสวัสดิการแห่งรัฐ มีส่วนในการประกอบสร้างความยากจนอย่างไรการลดทอนความหมาย และการตั้งค่าความยากจนเพื่อสร้างการรับรู้ใหม่ เป็นจุดเริ่มต้นสำคัญของกระบวนการที่ถูกกล่าวถึง รัฐอาศัยความเฉพาะในการแสดงของตัวตนในโลกเสรีนิยมใหม่ที่ถูกแสดงออกมาอย่างไม่มีหลักฐานเชิงประจักษ์เพื่อสนับสนุนตัวตนที่แท้จริงได้ ความคลุมเครือต่อการรับรู้ ยิ่งนำไปสู่ความพยายามที่จะสร้างขอบเขตความหมายให้นิ่ง สถิต เป็นจำนวนและนับได้ จนกลายเป็นคุณลักษณะเฉพาะที่รัฐสามารถควบคุมและคาดการณ์ได้ เอื้อต่อการเติบโตของกลุ่มทุนและเครือข่ายทางการเมือง ยิ่งนำมาผนวกกับกลไกการพิสูจน์ ยิ่งทำให้ความยากจนในโลกปัจจุบัน ถูกกดทับด้วยการควบคุมซ้ำแล้วซ้ำเล่า คำถามสำคัญที่เกิดขึ้นคือ ผู้ที่ไม่ถูกนับ หรือผู้ที่ไม่เอนอ่อนต่อระบบ จะสามารถดำรงชีวิตอยู่ได้อย่างไร และหากต่อต้านขัดขืน พวกเขาเหล่านั้นถูกอนุญาตให้กระทำการผ่านสิ่งใด ทั้งนี้ ข้อค้นพบในงานที่สำคัญ คือ บัตรสวัสดิการแห่งรัฐ คือ ตัวแทนของชุดความคิดหนึ่งที่รัฐมีเป้าหมายเพื่อการควบคุมและกำหนดที่ชัดเจน ความยากจนและการเมืองยังคงมีความสัมพันธ์ต่อกัน และดูเหมือนจะมีส่วนในการสร้างการปรับตัวครั้งใหญ่ให้กับผู้คนในสังคมที่ต้องเรียนรู้กับการพิสูจน์ความยากจนของตนเอง และต้องรับรู้ในกติกาใหม่ที่ความจนถูกลดทอนให้เหลือตามกรอบการรับรู้ของรัฐ ด้วยเหตุนี้ บัตรสวัสดิการแห่งรัฐจึงมีรากฐานของการสร้างความยากจนให้เพิ่มขึ้นภายใต้การขับเคลื่อนตามแนวทางเสรีนิยมใหม่