การคุ้มครองสิทธิเด็กในกระบวนการยุติธรรมทางอาญาของประเทศไทยภายใต้กรอบความคิดเรื่องหลักประโยชน์สูงสุดของเด็ก: โครงการวิจัย

ปัจจุบัน ทั่วโลกให้ความสำคัญกับการบัญญัติกฎหมายเพื่อให้ความคุ้มครองสิทธิเด็กในด้านต่าง ๆ ภายใต้กรอบแนวคิดพื้นฐานของ “หลักประโยชน์สูงสุดของเด็ก” อย่างไรก็ตาม การปรับใช้หลักประโยชน์สูงสุดของเด็กมักเกิดความยุ่งยากซับซ้อน จึงมีความจำเป็นการศึกษาเกี่ยวกับวิวัฒนาการของแนวคิดนี้ รวมถึงทฤษฎีที่เกี่ยวข้องเพื่อให้สามารถการปรับใช้หลักประโยชน์สูงสุดของเด็กได้อย่างถูกต้องและเหมาะสมต่อไป สำหรับประเทศไทยได้บัญญัติกฎหมายเพื่อให้ความคุ้มครองสิทธิเด็กในกรณีที่เป็นผู้กระทำผิดทางอาญา ผู้เสียหาย และพยานภายใต้กรอบความคิดเรื่องหลักประโยชน์สูงสุดของเด็กไว้ โดยมีพัฒนาการขึ้นตามลำดับ อย่างไรก็ตาม การบังคับใช้กฎหมายแต่ละฉบับเพื่อคุ้มครองสิทธิเด็กล้วนมีเจตนารมณ์ที่แตกต่างกันไป และยังไม่ครอบคลุมในหลายประเด็น นอกจากนี้ การที่ผู้บังคับใช้กฎหมายยังขาดความรู้ความเข้าใจที่ถูกต้องเกี่ยวกับแนวคิดที่แท้จริงของหลักประโยชน์สูงสุด การปรับใช้กฎหมายย่อมส่งผลกระทบโดยตรงต่อประสิทธิภาพในการคุ้มครองสิทธิเด็กในกระบวนการยุติธรรมทางอาญาอย่างไม่อาจหลีกเลี่ยงได้ ซึ่งจากการศึกษาพบว่า สาเหตุของความไม่เป็นเอกภาพในการคุ้มครองสิทธิเด็กของประเทศไทยเกิดจากการไม่มีบทบัญญัติที่คุ้มครองเด็กในกระบวนการยุติธรรมทางอาญาที่เป็นระบบ เนื่องจากบทบัญญัติกฎหมายที่เกี่ยวข้องกับการคุ้มครองสิทธิเด็กในกระบวนการยุติธรรมทางอาญามีลักษณะกระจัดกระจายและปะปนอยู่ในกฎหมายหลายฉบับ ทำให้ขาดความเป็นเอกภาพ โดยเฉพาะเมื่อคำนึงถึงประโยชน์สูงสุดของเด็กเป็นสำคัญ ดังนั้นจึงมีความจำเป็นที่รัฐจะต้องให้ความสำคัญต่อการแก้ไขปรับปรุงกฎหมายดังกล่าว และให้การส่งเสริมสนับสนุนในเชิงนโยบาย รวมถึงผลักดันให้เกิดการทำงานในเชิงรุกอย่างจริงจัง ต่อเนื่อง และยั่งยืนต่อไป