Bureauonderzoek en Verkennend Booronderzoek Archeologie Burgemeester Stroinkstraat 399 te Enschede, gemeente Enschede

<p>Hamaland Advies heeft in opdracht van Gbouwtek voor de aanvraag van de omgevingsvergunning een archeologisch bureauonderzoek en een verkennend booronderzoek conform de BRL SIKB 4002 & 4003 uitgevoerd voor de uitbreiding van een ligboxenstal aan de Burgemeester Stroinkstraat 399 te Enschede, gemeente Enschede (Afbeelding 1). Het plangebied is op dit moment onbebouwd en heeft een oppervlakte van 660 m2. De nieuwe ligboxenstal zal direct aansluiten op de bestaande stal. Onder de nieuwe stal zal een kelder worden aangelegd tot een diepte van 2,18 m-mv.</p><p>

Op de archeologische verwachtingskaart van Enschede heeft het plangebied een hoge archeologische verwachting en valt binnen de beleidskaart in ‘Onderzoeksgebied A’. Dit houdt in dat archeologisch onderzoek verplicht is bij plangebieden met een grootte vanaf 250 m2 en ingrepen dieper dan 50 cm-mv.1</p><p>

Bureauonderzoek</p><p>

Het bureauonderzoek toont aan dat het plangebied een hoge verwachting heeft voor vindplaatsen vanaf de Prehistorie. Het plangebied is namelijk gelegen op grondmorenewelvingen en een dekzandrug. Deze hoge delen in het dekzandlandschap zijn aantrekkelijke locaties voor bewoning en landgebruik in alle archeologische periodes. Daar komt bij dat er een plaggendek is ontstaan binnen het plangebied. Uit onderzoeken uit de omgeving blijkt dat deze kan variëren van dikte. Door de variëteit wordt rekening gehouden met een plaggendek van minimaal 50 cm dik. Daarnaast wordt verwacht dat er zich binnen het plangebied ook een moderne bouwvoor bevindt, bestaande uit antropogene ophogingslagen, welke qua dikte kunnen variëren tussen 40 en 150 cm en zich direct onder het maaiveld bevinden.2 Daarom wordt het historische esdek verwacht vanaf 100 cm-mv en de C-horizont vanaf 150 cm-mv. De archeologische resten worden verwacht in deze C-horizont. In het plaggendek vanaf ca. 100 cm-mv kunnen al wel archeologische vondsten aangetroffen worden. Deze kunnen opgeploegd zijn.</p><p>
Uit het cartografische onderzoek blijkt dat het plangebied vanaf de 18de/19de eeuw niet bebouwd is geweest. Het plangebied is sinds dien altijd als gras-/weiland, bos of heide in gebruikt geweest. Bodemverstorende activiteiten binnen het plangebied zullen dan ook minimaal zijn geweest. Doordat het plangebied zich in een agrarisch gebied bevindt is de verwachting voor de Late Middeleeuwen en Nieuwe Tijd in principe laag. Indien bouwhistorische waarden aanwezig zijn, dan betreft het resten uit de ontstaansperiode van het erf Domus Ton Kothen, nu Kotman genaamd (12e tot en met de 15e eeuw). Daarom is de trefkans op resten uit de Late Middeleeuwen en Nieuwe Tijd op basis van het bureauonderzoek bijgesteld naar hoog.</p><p>

De aan- of afwezigheid van archeologische vindplaatsen is hier echter mede afhankelijk van de aard en omvang van de mogelijk aanwezige bodemverstoringen. Er worden geen ingrijpende verstoringen verwacht, dit dient echter bevestigd te worden door een verkennend booronderzoek
</p><p>
Booronderzoek</p><p>

In alle boringen is een nagenoeg intact bodemprofiel aangetroffen. In boring 1 tot en met 5 is onder de subrecente bouwvoor en recente ophogingslagen sprake van een plaggendek (A1 en A2-horizonten). Deze laag bestaan uit donkerbruin of geelgrijsbruin humeus, siltig fijn zand. In boring 2 en 4 volgt na deze laag de C-Horizont bestaande uit het dekzand van de Formatie van Boxtel, Laagpakket van Wierden dat bestaat uit geel of grijs fijn siltig zand. Daarnaast is in de basis van het bodemprofiel in boring 1, 3 en 5 een donkerbruine of zwarte slibbige laag aangetroffen, die als slootvulling of als waterbodem kan worden geïnterpreteerd. In boring 6 bestaat de basis van het bodemprofiel uit blauwgrijze zandige leem van de Formatie van Drenthe, die hier relatief dicht aan de oppervlakte voor komt. In boring 3 en 4 zijn archeologische indicatoren aangetroffen die dateren uit de Nieuwe Tijd. Daarnaast is in boring 4 ook verbrande leem aangetroffen.</p><p>

Selectieadvies</p><p>

Vervolgonderzoek wordt noodzakelijk geacht. In twee boringen zijn archeologische indicatoren aangetroffen uit de Nieuwe Tijd. Op grond van dit feit en de grotendeels intacte bodem, de archeologisch relevante lagen en de hoge ouderdom van het erf (minimaal 1188) adviseren wij om vervolgonderzoek uit te laten voeren binnen het bouwvlak in de vorm van een proefsleuvenonderzoek. Deze hebben als doel om te controleren of er sporen in de ondergrond aanwezig zijn die te relateren zijn aan erve Kotman en zijn voorganger (Domus Ton Kothen) en om de precieze ouderdom van dit erf te kunnen bepalen.Selectiebesluit
Op 9 maart 2021 is het conceptrapport getoetst door mevr. drs. S. Wentink van Het Oversticht. Zij onderschrijft het selectieadvies uit het onderzoek onder voorwaarde van enkele aanpassingen aan het rapport. Deze opmerkingen zijn door Hamaland Advies verwerkt in het onderliggende definitieve rapport.</p><p>

Voorbehoud</p><p>

Het uitgevoerde onderzoek is op zorgvuldige wijze verricht volgens de algemeen gebruikelijke inzichten en methoden. Het archeologisch onderzoek is erop gericht om de kans op het aantreffen dan wel vernietigen van archeologische waarden bij bouwwerkzaamheden in het plangebied te verkleinen.</p><p>

Verder dient te allen tijde bij het afgeven van een omgevingsvergunning de wettelijke meldingsplicht (ex artikel 5.10 en 5.11 van de Erfgoedwet) kenbaar te worden gemaakt, om het documenteren van toevalsvondsten te garanderen: ‘Degene die anders dan bij het doen van opgravingen een zaak vindt waarvan hij weet dan wel redelijkerwijs moet vermoeden dat het een monument is (in roerende of onroerende zin), meldt die zaak zo spoedig mogelijk bij onze minister’. Deze aangifte dient te gebeuren bij de verantwoordelijk ambtenaar van de gemeente Enschede.</p>