Archeologisch onderzoek Rijksstraatweg 203B te Heemskerk, gemeente Heemskerk

In opdracht van PWN drinkwaterproductiebedrijf Heemskerk heeft Sweco Nederland B.V. een archeologisch inventariserend veldonderzoek (verkennende fase) uitgevoerd naar de locatie Rijksstraatweg 203B te Heemskerk, gemeente Heemskerk. De aanleiding voor dit onderzoek is de aanleg van een waterberging in het gebied.

In het plangebied is bewoning mogelijk geweest vanaf ca. 1000 v. Chr. Pas in de late
IJzertijd was er echter sprake van een afgesloten duingebied. In de omgeving van het plangebied zijn diverse losse vondsten aangetroffen uit diverse perioden, variërend van de IJzertijd/Romeinse tijd tot en met de Nieuwe tijd. Het plangebied blijkt echter geëgaliseerd te zijn (AHN) en tevens blijkt uit de Kaart Vergraven Gronden dat er delfstoffenwinning heeft plaatsgevonden in het plangebied. Daarnaast is er bebouwing in de vorm van kassen aanwezig aan de oostzijde van het plangebied.

De losse vondsten die zijn gedaan in het gebied, veelal door de AWN zijn erg afgerond en omgewerkt. Ook dit zijn aanwijzingen dat het gebied is geëgaliseerd en dat mogelijke vindplaatsen (deels) zijn verstoord en de vondsten elders zijn terechtgekomen. Daarom is de archeologische verwachting vanaf de IJzertijd/Romeinse tijd laag tot middelhoog tot en met de Middeleeuwen. Archeologische lagen uit deze perioden worden meestal gekenmerkt door een zogenaamde ‘leeflaag’ of ‘woonlaag’ bestaande uit een humeus niveau met daarin mogelijk fragmenten aardewerk, houtskool, dierlijk bot, glas, etc. Deze lagen kunnen gezien het duinzand op meerdere niveaus voorkomen, waarna het
opnieuw is verstoven door het (jonge) duinzand.

Op historische kaarten is geen aanwijzing voor historische bewoning in het gebied, daarom is de verwachting voor archeologische waarden uit de Nieuwe tijd laag.

Het veldwerk voor het inventariserende veldonderzoek is verricht op 30 januari 2025. Hierbij zijn 11 handmatige grondboringen verricht met behulp van een Edelmanboor met een diameter van 8 cm en een 4 cm zuigerboor. De boringen zijn uitgevoerd tot een maximale diepte van 1,9 m beneden maaiveld.

Uit het veldonderzoek is gebleken dat de bodemopbouw grotendeels bestaat uit
verstoorde/geroerde grond op strandzand, behorende tot de Formatie van Naaldwijk, Laagpakket van Zandvoort. Hierbij reiken de verstoringen tot een diepte van 75 tot 110 cm onder maaiveld.

Het plangebied is in het verleden erg nat geweest. Dit is te zien aan een hoge
reductiegrens. De reductiegrens ligt tussen de 70 en 100 cm onder maaiveld. Aan de westzijde van het plangebied, ter hoogte van boring 1, is de reductiegrens het meest ondiep. Hoogstwaarschijnlijk is de reductiegrens aan deze zijde van het plangebied hoger vanwege het aflopende water vanuit de duinen.

De diepe verstoringen, in combinatie met de hoge reductiegrens en het ontbreken van vegetatiehorizonten doet concluderen dat de kans klein is dat er nog archeologische resten in het plangebied aanwezig zijn.

Op basis van de resultaten van het inventariserend veldonderzoek wordt voor het
plangebied geen vervolgonderzoek aanbevolen. De voorgenomen bodemingrepen kunnen zonder archeologisch voorbehoud worden uitgevoerd.

Selectieadvies Bevoegd Gezag
Het advies van Sweco wordt onderschreven: het plangebied kan worden vrijgegeven. Er zijn geen verdere stappen meer nodig in het kader van de Archeologische Monumenten Zorg (AMZ)-cyclus.

Wel blijft onverminderd van kracht dat men bij bodemverstorende activiteiten alert dient te zijn op de aanwezigheid van archeologische waarden (zoals vondstmateriaal en grondsporen). Bij het aantreffen van deze waarden dient men hiervan melding te maken bij de minister (in de praktijk de RCE) conform afdeling 19.2 van de Omgevingswet 2024. Deze melding kan gedaan worden bij de gemeente Heemskerk.