Archeologische opgraving Zandoogje te Oosterhout (gemeente Oosterhout)

Tussen 10 en 21 februari 2020 heeft Antea Group in opdracht van de gemeente Oosterhout een archeologische opgraving uitgevoerd aan het Zandoogje in Oosterhout. Er wordt nieuwbouw ontwikkeld binnen het plangebied bestaande uit twee appartementencomplexen met bijbehorende terreininrichting. Deze herontwikkeling zal gepaard gaan met bodemverstorende werkzaamheden en in het kader daarvan diende archeologisch onderzoek uitgevoerd te worden. Bij het vooronderzoek in oktober 2019 werden sporen uit de late middeleeuwen en nieuwe tijd aangetroffen, waaronder een (plaggen-)waterput. Naar aanleiding daarvan is door Antea Group een vervolgonderzoek geadviseerd in de vorm van een archeologische opgraving, en dit advies is door de opdrachtgever en de bevoegde overheid overgenomen. Het veldonderzoek van februari 2020 dient antwoord te geven op de volgende hoofdvraag: • Wat is de aard en omvang van de bij het proefsleuvenonderzoek aangetroffen behoudenswaardige archeologische vindplaats?
De vindplaats bestaat daarbij op basis van het proefsleuvenonderzoek uit (een deel van) een huiserf uit de late middeleeuwen en/of vroege nieuwe tijd. Het erf bestaat uit drie plaggen-putten, een erfgreppel met palenrij, een mogelijke gebouwplattegrond en een hoeveelheid losse (paal)sporen. De gebouwplattegrond kon tijdens de veldfase in 2019 (nog) niet eenduidig gereconstrueerd worden. De waterputten (type plaggenut) zijn waarschijnlijk in opeenvolgende fases in gebruik geweest. Het vermoeden bestaat dat de waterputten niet of maar zeer kort gefunctioneerd hebben omdat deze ter plaatse van een wel geconstrueerd waren – dit blijkt uit de grijze zandlaag die onderin alle drie de putten voorkomt. Hierdoor zullen de waterputten als gevolg van opwellend zand snel niet meer watervoerend zijn geweest. De uitgevoerde archeologische opgraving heeft de resten opgeleverd van een enkel erf daterend uit de veertiende en eerste helft van de vijftiende eeuw. Gelet op de ligging en de west-oost orientering kan niet worden uitgesloten dat het gaat om een erf dat aan de zuidzijde van de Vrachelse Heuvel gesitueerd was. Resten van het hoofdgebint van een mogelijke gebouwplattegrond ontbreken, mogelijk dat deze op poeren of stiepen geconstrueerd waren. Daarmee zijn deze archeologisch niet traceerbaar. Uit latere periode zijn individuele sporen aangetroffen maar het merendeel lijkt bij de gebruiksperiode van het terrein in de veertiende en vroege vijftiende eeuw te horen. Gelet op de situering en datering vormt het archeologisch onderzoek uit 2019 en 2020 een inhoudelijk belangrijke aanvulling op ons beeld van de bewoningsgeschiedenis van Oosterhout in het algemeen en dat van Vrachelen en Den Hout in het bijzonder.