Transect-rapport 2216: Archeologische bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek, verkennende fase. Aalre-Rixtel, Bakelseweg 4. Gemeente Laarbeek (NB).

<p>In mei 2019 is een archeologisch vooronderzoek uitgevoerd in een plangebied aan de Bakelseweg 4 in Aarle-Rixtel (gemeente Laarbeek). De aanleiding voor het onderzoek vormt de doorvoering van een bestemmingsplanwijziging van ‘Agrarisch – Agrarisch bedrijf’ naar ‘Wonen’. In het plangebied met een omvang van circa 4.600 m2 worden de huidige stalgebouwen gesloopt. Deze sloopwerkzaamheden kunnen eventuele archeologische werkzaamheden gaan verstoren.</p><p>Het plangebied valt op de Archeologische beleidskaart in twee zones met een hoge archeologische verwachting. In de Erfgoedverordening van de gemeente Laarbeek geldt dat in dergelijke zones een archeologisch onderzoek is verplicht bij bodemingrepen waarbij de voorgeschreven grenzen overschreden worden (Categorie 3: >250 m2 en 30 cm -Mv en Categorie 4: >1000 m2 en 50 cm -Mv). Dit betekent dat gezien de omvang van de voorgenomen bodemingrepen archeologisch vooronderzoek nodig is.</p><p>Het archeologisch vooronderzoek bestaat uit een gecombineerd onderzoek, te weten een archeologisch Bureauonderzoek (BO) en een Inventariserend Veldonderzoek (IVO), verkennende fase.<br>Het doel van het archeologisch bureauonderzoek is het specificeren van de archeologische verwachting, dat wil zeggen het aan de hand van beschikbare en nieuwe informatie over de archeologie, cultuurhistorie, geomorfologie, bodemkunde en grondgebruik, bepalen van de kans dat binnen het plangebied archeologische resten kunnen voorkomen. Hiervoor is onder andere het centraal Archeologisch Informatiesysteem (Archis) van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE) geraadpleegd, waarin de Archeologische MonumentenKaart (AMK) is opgenomen. Aanvullende (cultuur)historische informatie is verkregen uit divers voorhanden historisch kaartmateriaal. Om inzicht te krijgen in de opbouw en ontwikkeling van het landschap zijn onder andere de bodemkaart en beschikbaar geologisch-geomorfologisch kaartmateriaal geraadpleegd. </p><p>Het doel van het inventariserend veldonderzoek is het toetsen en waar mogelijk bijstellen van de gespecificeerde archeologische verwachting, door het verzamelen van informatie over de feitelijke bodemopbouw, bodemreliëf en bodemintactheid in het plangebied. Hiermee ontstaat inzicht in de landschapsvormende processen en landschappelijke eenheden uit het verleden. Op basis hiervan kan een oordeel worden gegeven over waar, wanneer en in hoeverre het gebied in het verleden geschikt was voor de mens. Het inventariserend veldonderzoek is uitgevoerd in de vorm van een booronderzoek (IVO-O).</p><p>Op basis van het combineerde bureau- en veldonderzoek zijn conclusies te trekken over de verwachting op het aantreffen van intacte archeologische waarden in het plangebied. Hoewel op basis van het bureauonderzoek sprake was van een middelhoge tot hoge verwachting op het aantreffen van archeologische waarden, is deze verwachting op basis van het veldonderzoek bij te stellen. Tijdens het veldonderzoek is vastgesteld dat het plangebied waarschijnlijk aan de rand van een beekdal of op een (verspoelde) dekzandvlakte ligt, een gebied dat gedurende het Laat-Paleolithicum – Vroege Middeleeuwen een ongunstige bewoningslocatie is. Het ontbreekt bovendien volledig aan een bodemopbouw samenhangend met eventuele waarden uit deze periode. Op de dekzandvlakte of het beekdal bevindt zich een modern geroerd en opgebracht pakket, waarschijnlijk samenhangend met de inrichting van het huidige erf en de -stallen met mestkelders op het erf. Hierdoor heeft een verstoring van de ondergrond tot dieptes van 85-110 cm -Mv plaatsgevonden in de afgelopen 50-70 jaar, getuige de aanwezigheid van plastic en cementpuin in het pakket. Daarmee is ook de verwachting op het aantreffen van intacte waarden uit de Late Middeleeuwen en de Nieuwe tijd naar een lage verwachting bij te stellen. Eventuele waarden uit deze periode zullen waarschijnlijk ten noorden of oosten van het plangebied aan te treffen zijn, dichterbij de bekende historische erven.</p>