ปัญหาการเปิดเผยข้อมูลของบริษัทจำกัดในสำเนาบัญชีรายชื่อผู้ถือหุ้น (บอจ. 5): ศึกษากรณีบริษัทข้ามชาติจดทะเบียนในรัฐเอกราชซามัวเข้ามาลงทุนในประเทศไทย

ในการบันทึกข้อมูลรายชื่อของผู้ถือหุ้นในบริษัทจำกัดกรณีที่มีการลงทุนจากบริษัทข้ามชาตในประเทศไทยยังคงมีช่องโหว่ทางกฎหมายและทางปฎิบัติ เนื่องจากการตรวจสอบผู้ถือหุ้นที่แท้จริงหรือผู้รับผลประโยชน์ที่แท้จริงไม่สามารถถูกตรวจสอบได้ภายใต้ระบบหรือระเบียบที่ใช้ในประเทศไทยในปัจจุบัน การสามารถตรวจสอบการใช้ผู้แทนในการถือหุ้นหรือนอมินียังคงเป็นปัญหาใหญ่ของระบบเศรษฐกิจและการจดทะเบียนบริษัทรวมถึงการยื่นสำเนาบัญชีรายชื่อผู้ถือหุ้น (บอจ.5) ยังคงบันทึกตามที่กฎหมายกำหนดเท่านั้น จากการศึกษาพบว่ารูปแบบของบริษัทข้ามชาติที่จดทะเบียนในรัฐเอกราชซามัวที่มีรูปแบบการปกปิดข้อมูลของผู้ถือหุ้นในบริษัทและไม่เปิดเผยตัวในแง่ของเอกสารและกฎหมายไม่บังคับให้ต้องมีการตรวจสอบ เมื่อเข้ามาลงทุนในประเทศไทยในรูปแบบการถือหุ้นโดยการจัดตั้งบริษัทจำกัด กฎหมายและระเบียบที่บังคับใช้ไม่สามารถแสดงถึงตัวตนของผู้รับผลประโยชน์ที่แท้จริงในบริษัทที่ได้รับผลตอบแทนจากบริษัท ก่อให้เกิดปัญหาการถือหุ้นอำพรางทรัพย์สิน การหลีกเลี่ยงภาษี และการฟอกเงินในประเทศโดยการนำบริษัทจำกัดมาบังหน้าเมื่อมีการลงทุนเกิดขึ้น เป็นปัญหาที่รัฐไม่สามารถเข้าถึงข้อมูลผู้ถือหุ้นเมื่อมีการลงทุนจากบริษัทข้ามชาติได้ การค้นคว้าอิสระฉบับนี้จึงมุ่งศึกษาถึงแนวความคิดและกฎหมายของต่างประเทศ ไม่ว่าจะเป็นของรัฐเอกราชซามัว สหรัฐอเมริกาที่ริเริ่มการนำธนาคารเข้ามาตรวจสอบระหว่างการจัดตั้งบริษัทเมื่อมีข้อมูลที่ควรสงสัยรวมถึงรายงานข้อมูลที่รวบรวมฐานข้อมูลผู้รับผลประโยชน์ในบริษัทที่ปลอดภัย และสหราชอาณาจักรในบริบทของการเปิดเผยข้อมูลรายชื่อผู้ถือหุ้นในบริษัทจำกัดที่มีระบบบังคับลงทะเบียนผู้ถือหุ้นในบริษัทรวมถึงผู้รับประโยชน์ทั้งในกรณีที่มีการลงทุนจากบริษัทข้ามชาติ เมื่อมีการซื้อขายทรัพย์สินที่มีมูลค่ามากหรืออสังหาริมทรัพย์ในประเทศ สุดท้ายนี้เพื่อหาแนวทางการปรับปรุงระเบียบข้อบังคับที่ช่วยในการเปิดเผยข้อมูลของผู้ถือหุ้นของผู้ถือหุ้นหรือผู้รับผลประโยชน์ที่แท้จริงในบริษัทให้ชัดเจนในการบันทึกลงในเอกสารสำเนาบัญชีรายชื่อผู้ถือหุ้น (บอจ.5) พร้อมทั้งศึกษาจากการนำหลักการขององค์การระหว่างประเทศ (FATF และ OECD) ที่เกี่ยวข้องนำมาวิเคราะห์ถึงผลกระทบของการไม่สามารถเข้าถึงผู้รับผลประโยชน์ที่แท้จริงในบริษัท เพื่อนำเสนอแนวทางการบันทึกข้อมูลรายชื่อผู้ถือหุ้นในบริษัทจำกัดในประเทศไทยต่อไป