Inventariserend veldonderzoek Proefsleuven Vestingstraat te Oldenzaal, gemeente Oldenzaal. Laagland Archeologie Rapport 75

<p>In opdracht van de gemeente Oldenzaal heeft Laagland Archeologie in februari en maart 2017 een inventariserend veldonderzoek door middel van proefsleuven uitgevoerd in het herinrichtingsgebied Vijfhoek-Vestingstraat in de stadskern van Oldenzaal. Het onderzoek had tot doel de aanwezigheid en exacte ligging vast te stellen van de laatmiddeleeuwse stadsmuur binnen het plangebied middels drie proefsleuven haaks op het veronderstelde muurtracé. </p><p>In geen van de drie proefsleuven zijn intacte muurresten van de stadsmuur aangetroffen. In het midden en het noorden van het plangebied, waar de muur het voormalige beekdal van de Fonteinbeek doorkruiste, bleek de fundering in de late 18e of vroege 19e eeuw grotendeels of geheel uitgebroken. Een uitbraakspoor, gevuld met afbraakpuin is dieper dan verwacht en geheel onder de actuele grondwaterspiegel blootgelegd in twee van de drie proefsleuven. Hoewel de onderzijde van de uitbraaksporen niet bereikt is, wordt de kans op intacte funderingsresten dieper dan twee meter onder de huidige straat klein geacht. </p><p>De uitbraak van de stadsmuurfundering heeft plaatsgevonden nadat de laatmiddeleeuwse binnengracht volledig gedempt was. Deze demping lijkt in twee fasen te hebben plaatsgevonden. In een eerste fase is, mogelijk bij de aanleg van de vestingwerken in de vroege 17e eeuw, een enkele meters brede strook langs de binnenzijde van de gracht gedeeltelijk opgevuld geraakt. Na de uiteindelijke, volledige demping van de gracht en de daarna volgende afbraak van de stadsmuur is vóór 1831 in de grachtvulling een brede sloot gegraven die waarschijnlijk diende om de water afvoerende functie van de verdwenen gracht over te nemen. Deze sloot is als ‘stadsgracht’ ingetekend op de oudste kadastrale kaart. </p><p>In een eertijds hoger en droger deel in het zuiden van het plangebied ontbreken in de derde proefsleuf eenduidige sporen van een stadsmuur langs de binnenzijde van de binnengracht, al kan de aanwezigheid van een muur evenmin volledig uitgesloten worden door de aanwezigheid van vergravingen op de rand van de stadsgracht. Aan de binnenzijde van de gracht is een intacte stratigrafie aangetroffen, waaruit blijkt dat het terrein na een periode van akkerbouw met (periodiek?) afbranden van gewassen, in de late middeleeuwen is opgehoogd. </p><p>Bij de herstructurering van het gebied in de tweede helft van de 20e eeuw is over het hele terrein een grondpakket van 60 tot 80 cm dikte opgebracht, die de resten uit voorafgaande perioden tot en met de vroege 20e eeuw afdekt en voor een zekere bescherming van het bodemarchief heeft gezorgd.</p>