Barneveld. Harselaar West-West

<p>In opdracht van gemeente Barneveld heeft onderzoeks- en adviesbureau BAAC bv een archeologisch inventariserend veldonderzoek met behulp van boringen (verkennende fase) uitgevoerd in plangebied Harselaar West-west te Barneveld. De plannen voor de locatie hebben betrekking op de uitbreiding van bedrijventerrein Harselaar. Globaal gezien ligt het plangebied ten westen van de bebouwde kom van Barneveld in een stuk landelijk gebied, dat ingeklemd ligt tussen de A1 in het noorden, de spoorweg Amersfoort-Barneveld in het zuiden, de A30 in het westen en de Nijkerkerweg in het oosten. Huidig onderzoek betreft de uitbreiding van een eerder uitgevoerd onderzoek1 op een terrein waar destijds geen betredingstoestemming voor was. Bij dit eerder uitgevoerde onderzoek zijn door middel van proefsleuven meerdere vindplaatsen aangetroffen uit de ijzertijd, vroege t/m late middeleeuwen en nieuwe tijd. Direct grenzend aan de oostzijde van het huidige plangebied zijn nederzettingssporen aangetroffen die dateren in de late middeleeuwen t/m nieuwe tijd. De bodemopbouw bestond uit al dan niet verspoeld dekzand, waarin de oorspronkelijke veldpodzolbodem vrijwel geheel is verdwenen. Wel komen er redelijk veel roestvlekken in voor tussen de 20 en 40 à 60 cm -mv. Deze diepte is een indicatie voor grondwatertrap II. Het (verspoelde) dekzandpakket is afgedekt door een 30 tot 50 cm dik matig tot sterk siltig, matig tot sterk humeus, donkergekleurd plaggendek (Aa-horizont), waarvan de bovenste 15 tot 25 cm kan worden gerekend tot de bouwvoor (Ap-horizont). Het onderste deel van het esdek bestaat uit een geploegde zone, waarbij de inspoelingshorizont (B-horizont) van de oorspronkelijke podzolbodem is opgenomen. Onder deze zone bevindt zich op sommige plekken een 1 tot 2 cm dikke blauwe (humeuze) kleilaag, vermoedelijk overstromingsmateriaal van de nabijgelegen beken. Ter plaatse van de beekdalen zelf zijn geulopvullingen aangetroffen, die voornamelijk bestonden uit humeuze klei met af en toe veen- en plantenresten.</p><p>Het is de verwachting dat de vindplaats uit het proefsleuvenonderzoek zich ook uitstrekt in het onderhavige plangebied en dat overeenkomende archeologische waarden voorkomen, te weten ontginings- en nederzettingssporen uit de periode late middeleeuwen t/m nieuwe tijd. Sporen en/of resten vanaf het mesolithicum kunnen gezien de waarnemingen in de wijdere omgeving van het plangebied niet worden uitgesloten.</p><p>De ondergrond in het gebied aan de oostzijde van het plangebied bestaat merendeels uit een verstoord esdek op een A/C-horizont op fluvioperiglaciale afzettingen, waarin geen bodemvorming zichtbaar is (C-horizont). Ter plaatse van boring 7 zijn twee esdekfases aangetroffen, met in de oudste fase redelijk veel fragmenten huttenleem. Eventuele bodemvorming in de fluvioperiglaciale afzettingen is waarschijnlijk met oorspronkelijk maaiveld opgenomen in de A/C-horizont en/of esdek. Desondanks kunnen archeologische resten en/of sporen niet uitgesloten worden. Vooral niet gezien de aanwezigheid van een vindplaats (late middeleeuwen t/m nieuwe tijd) pal aan de oostzijde van het plangebied in een terrein met een overeenkomende landschappelijke opbouw (figuur 2.1). Het oostelijk deel krijgt daarin een hoge verwachting, met name voor de periode late middeleeuwen t/m nieuwe tijd. Gezien andere vindplaatsen in een straal 300 honderd meter bestaat er eveneens kans op het aantreffen van archeologische sporen en/of resten vanaf het mesolithicum. Bij sporen kan gedacht worden aan haardplaatsen. Eventuele resten kunnen zijn opgenomen in de A-horizont. Het gebied gelegen aan de westzijde van het plangebied is tot een diepte van 135 cm -mv geroerd. De onverstoorde afzettingen bestonden direct uit fluvioperiglaciaal materiaal, waarin geen bodemvorming meer herkenbaar was. Ook hier kunnen archeologische resten en/of sporen niet uitgesloten worden en krijgt dit gebied een middelhoge verwachting mee, eveneens met name voor de periode late middeleeuwen t/m nieuwe tijd. Derhalve adviseert BAAC bv de ondergrond niet te verstoren. Mochten er toch bodemverstorende activiteiten plaatsvinden, adviseert BAAC bv dat vervolgonderzoek noodzakelijk is door middel van een waardestellend proefsleuven tot de bovenkant van de C-horizont, ten einde de spreiding en gaafheid van eventuele archeologische resten en/of sporen in kaart te brengen.</p>