รูปแบบกระบวนการดนตรีสร้างสรรค์นอกห้องเรียนสำหรับนักเรียนประถมศึกษาเพื่อสร้างความตระหนักเกี่ยวกับอัตลักษณ์กลุ่มชาติพันธุ์มอญ อ.สังขละบุรี

งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อออกแบบกระบวนการดนตรีสร้างสรรค์นอกห้องเรียนเพื่อสร้างความตระหนักเกี่ยวกับอัตลักษณ์ในตนเองสำหรับนักเรียนชั้นประถมศึกษาตอนปลายในกลุ่มชาติพันธุ์มอญ และ 2) เพื่อวิเคราะห์รูปแบบกระบวนการดนตรีสร้างสรรค์ฯ โรงเรียนวัดวังก์วิเวการาม อ.สังขละบุรี จ.กาญจนบุรี ใช้รูปแบบการวิจัยเชิงคุณภาพ โดยเก็บรวบรวมข้อมูลการสัมภาษณ์รายบุคคลแบบกึ่งโครงสร้างทั้งก่อน-หลังการทำกิจกรรม จากนักเรียนชั้นประถมศึกษาตอนปลาย และบุคคลผู้เกี่ยวข้อง ได้แก่ ผู้ปกครอง คุณครู หรือผู้บริหารสถานศึกษา และเก็บข้อมูลจากการสังเกตพฤติกรรมร่วมด้วย จากกการวิจัยจึงนำไปสู่รูปแบบกระบวนการดนตรีสร้างสรรค์ 4 ขั้น คือ 1) การสำรวจ 2) การสกัด 3) การสร้างสรรค์ และ 4) การแสดง ผ่านประสบการณ์การเรียนรู้เรื่องราวในชุมชนทั้งมิติด้านประวัติศาสตร์ ดนตรี วัฒนธรรม และถ่ายทอดมุมมองความตระหนักในอัตลักษณ์ของเยาวชนผ่านการแสดงผลงานทางด้านดนตรี โดยใช้การประเมินฐานสมรรถนะทั้ง 3 ด้าน คือ ความรู้ (K) ทักษะ (S) และ ทัศนคติ (A) ผลการวิจัยพบว่า (K) นักเรียนมีองค์ความรู้ในประวัติศาสตร์ชุมชน และภูมิปัญญาท้องถิ่นที่หลากหลาย (S) นักเรียนมีทักษะในการปฏิบัติเครื่องดนตรี และทักษะการแสดงที่เพิ่มมากขึ้น และ (A) นักเรียนสะท้อนมุมมองความรักและหวงแหนในวัฒนธรรมของตนที่เพิ่มมากขึ้น นอกจากนั้นแล้วยังช่วยให้ช่องว่างระหว่างวัยและช่วงเวลาที่ขาดหายไปของคนในชุมชน ผ่านการบอกเล่าประสบการณ์อันทรงคุณค่า และการสานต่ออัตลักษณ์ชาติพันธุ์มอญสู่เยาวชนในรุ่นถัดไป