นิราศกวางตุ้งฉบับภาษาไทยและฉบับแปลจีน: บทบาทหน้าที่ในฐานะวรรณกรรมข้ามชาติ

วิทยานิพนธ์ฉบับนี้ศึกษา นิราศกวางตุ้ง ฉบับภาษาไทยและฉบับภาษาจีนในมุมมองวรรณกรรมข้ามชาติ เพื่อชี้ให้เห็นถึงความแตกต่างของบทบาท หน้าที่ และสถานภาพของทั้งสองฉบับ ผลการศึกษาพบว่า นิราศกวางตุ้ง ได้รับการแปลเป็นภาษาจีนใน ค.ศ. 1940 นิราศเรื่องนี้จึงเป็นวรรณกรรมไทยที่ได้รับการแปลเป็นภาษาจีนก่อนการก่อตั้งสาธารณรัฐประชาชนจีน ทำให้ นิราศกวางตุ้ง ยังไม่ได้รับการผนวกรวมในประวัติการแปลวรรณกรรมไทยเป็นภาษาจีนในเอกสารวิชาการก่อนหน้านี้ ทั้งที่นิราศเรื่องนี้มีความสำคัญต่อวรรณกรรมเปรียบเทียบและประวัติศาสตร์ความสัมพันธ์ไทย - จีน การเดินทางข้ามชาติของ นิราศกวางตุ้ง ส่งผลต่อการเปลี่ยนแปลงบทบาทหน้าที่ของตัวบท กล่าวคือ นิราศกวางตุ้ง ฉบับภาษาไทยมีฐานะเป็นวรรณกรรมนิราศคำกลอนที่มีความสำคัญต่อการศึกษาพัฒนาการวรรณกรรมนิราศและประวัติศาสตร์ไทยขณะที่นิราศกวางตุ้งฉบับแปลภาษาจีนกลับถูกใช้เป็นเพียงเอกสารและหลักฐานทางประวัติศาสตร์ไทยในแวดวงประชาคมจีน ทั้งนี้ ความแตกต่างที่สำคัญในสำนวนแปลคือ นิราศกวางตุ้ง ฉบับแปลภาษาจีนได้เปลี่ยนแปลงขนบการยกย่องพระมหากษัตริย์ซึ่งเป็นเนื้อหาสำคัญในต้นฉบับไปเป็นการยกย่องพระพุทธเจ้า ปัจจัยดังกล่าวเกิดจากความตั้งใจของผู้แปลที่ต้องการแปล นิราศกวางตุ้ง เป็นภาษาจีนในฐานะเอกสารทางประวัติศาสตร์เกี่ยวกับการเดินทางไปถวายเครื่องราชบรรณาการของราชทูตไทยในสมัยธนบุรีเพียงเท่านั้น อีกทั้งผู้แปลเป็นนักประวัติศาสตร์ซึ่งมิได้เข้าใจขนบวรรณกรรมไทยและวรรณกรรมนิราศ จึงทำให้เกิดความคลาดเคลื่อนในการแปลส่วนสำคัญของนิราศกวางตุ้ง ส่งผลให้บทบาท หน้าที่ และสถานภาพของนิราศกวางตุ้งทั้งสองฉบับมีความแตกต่างกันอย่างชัดเจน