แนวทางการบริหารจัดการขยะมูลฝอยจากคอนโดมิเนียมในพื้นที่กรุงเทพมหานคร: จากวัตถุดิบสู่เชื้อเพลิงขยะ

ปัญหาขยะมูลฝอยยังคงเป็นปัญหาสำคัญและมีแนวโน้มเพิ่มสูงขึ้นอย่างต่อเนื่อง อันเกิดจากการขยายตัวทางเศรษฐกิจ การเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมในการอุปโภคบริโภค และการเป็นสังคมบริโภคนิยมที่มีกระบวนการผลิตในรูปแบบจำนวนมาก กรุงเทพมหานครถือเป็นเมืองที่มีปริมาณขยะมูลฝอยเกิดขึ้นต่อวันมากที่สุดของประเทศไทย จากสถานการณ์การเติบโตของเมืองและการพัฒนา ที่อยู่อาศัยประเภทอาคารชุดหรือคอนโดมิเนียมที่มีสัดส่วนที่เพิ่มสูงขึ้นอย่างรวดเร็วตามการพัฒนาเมืองและโครงสร้างพื้นฐานของเมือง นำไปสู่ปัญหาขยะมูลฝอยที่เพิ่มสูงขึ้นตามจำนวนครัวเรือน การขยายตัวของสังคมเมือง และการดำรงชีวิตที่เปลี่ยนแปลงไปงานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ในการศึกษาเพื่อ (1) ศึกษากระบวนการการบริหารจัดการขยะมูลฝอยจากคอนโดมิเนียมในพื้นที่กรุงเทพมหานคร (2) เพื่อศึกษาปัญหา อุปสรรค และข้อจำกัดที่นำขยะจากคอนโดมิเนียมไปสู่วัตถุดิบเชื้อเพลิงขยะ และ (3) เสนอแนวทางการบริหารจัดการขยะมูลฝอยจากคอนโดมิเนียมในพื้นที่กรุงเทพมหานครสู่วัตถุดิบเชื้อเพลิงขยะ โดยใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงคุณภาพใช้แนวคิดเกี่ยวกับการจัดการขยะมูลฝอยเหลือศูนย์ ร่วมกับการสัมภาษณ์เชิงลึกแบบกึ่งโครงสร้างกับผู้มีส่วนเกี่ยวข้อง กลุ่มตัวอย่าง 6 กลุ่ม ทั้งภาครัฐ ภาคเอกชน และภาคประชาชน โดยวิธีการสุ่มตัวอย่างแบบเจาะจง และมีเครื่องมือที่ใช้เป็นแบบสัมภาษณ์ที่มีลักษณะคำถามปลายเปิด ที่ออกแบบมาสำหรับผู้มีส่วนเกี่ยวข้องผลการศึกษา พบว่า กระบวนการบริหารจัดการขยะมูลฝอยจากคอนโดมิเนียมในพื้นที่กรุงเทพมหานครในปัจจุบันที่ให้ความสำคัญใน (1) การจัดการขยะต้นทาง (2) การจัดการขยะกลางทาง และ (3) การจัดการขยะปลายทาง จากระดับน้อยไปมากที่สุดตามลำดับ ในลักษณะของลำดับความสำคัญ “พีระมิดหงาย” ที่ไม่สอดคล้องกับแนวคิดการบริหารจัดการขยะมูลฝอยเหลือศูนย์ตามหลักการ 5Rs ที่ให้ความสำคัญของการบริหารจัดการขยะมูลฝอยตั้งแต่ขยะต้นทาง กลางทาง และปลายทาง จากระดับมากไปน้อยที่สุดตามลำดับ ในลักษณะของ “พีระมิดคว่ำ” ที่ให้ความสำคัญกับการลดการใช้และการใช้ซ้ำมากที่สุดและสนับสนุนให้มีการฝังกลบน้อยที่สุด โดยเฉพาะอย่างยิ่ง การสนับสนุนให้เกิดการคัดแยกขยะส่วนปลายทางด้วยการนำเทคโนโลยีและนวัตกรรมเข้ามาใช้เพื่อนำไปสู่การแปรรูปขยะเป็นพลังงานให้เกิดประโยชน์สูงสุดและขยะเหลือศูนย์