การสร้างอัตลักษณ์ครูมอนเทสซอรีเชิงวิชาชีพในประเทศไทย

ปัจจุบันประเทศไทยมีการนำแนวการสอนแบบมอนเทสซอรีมาใช้ โดยมีหลักการและวิธีการแตกต่างไปจากการศึกษากระแสหลัก โดยให้ความสำคัญที่การให้เด็กขับเคลื่อนการเรียนรู้ด้วยตนเองและการสนับสนุนการเติบโตของเด็กเป็นรายบุคคล เน้นการออกแบบการจัดเตรียมสิ่งแวดล้อม สื่อ และกระบวนการเรียนรู้บนฐานจิตวิทยาพัฒนาการของเด็กแต่ละช่วงวัย และแม้ว่าจะมีงานวิจัยศึกษาชีวิตและประสบการณ์ครู แต่ก็ยังขาดการศึกษาและงานวิจัยเกี่ยวกับประสบการณ์การเป็นครูมอนเทสซอรีโดยเฉพาะการเป็นครูมอนเทสซอรีในประเทศไทย ว่าการครูมอนเทสซอรีเป็นอย่างไร งานวิจัยฉบับนี้ใช้ทฤษฎีการสร้างอัตลักษณ์ในการศึกษาประสบการณ์ของครู ผ่านเรื่องเล่าและการให้ความหมายของครูแต่ละคนในฐานะครูมอนเทสซอรีวิชาชีพ งานวิจัยนี้ศึกษาการสร้างอัตลักษณ์ครูมอนเทสซอรีเชิงวิชาชีพในประเทศไทยเพื่อทำความเข้าใจประสบการณ์ เส้นทางกว่าจะมาเป็นครูมอนเทสซอรีในประเทศไทยครูจะต้องพบเจออะไรบ้างในบริบทจริง และทำความเข้าใจจุดเปลี่ยนสำคัญต่าง ๆ ในเส้นทางการสร้างอัตลักษณ์ของครูมอนเทสซอรีในประเทศไทย งานวิจัยฉบับนี้เป็นงานวิจัยเชิงคุณภาพที่ใช้เรื่องเล่า (Narrative Inquiry) ของครูแต่ละคน แบบลงลึกเป็นรายกรณีศึกษา (Case Study) และเลือกกลุ่มเป้าหมายแบบเจาะจงเป็นครูมอนเทสซอรีระดับ 3-6 ปีที่ประสบการณ์มากกว่า 3 ปีในประเทศไทย งานวิจัยฉบับนี้เก็บข้อมูลผ่านการสัมภาษณ์ครูแบบลงลึก และวิเคราะห์ข้อมูลแบบ Thematic Analysis สรุปและตีความข้อมูลใช้วิธี Inductive Analysis แล้วนำนำมาตอบคำถามวิจัย จากการศึกษาพบว่าการอัตลักษณ์ของครูมอนเทสซอรีเชิงวิชาชีพในประเทศไทยนั้นสัมพันธ์อย่างลึกซึ้งกับปรัชญามอนเทสซอรีเรื่องการ “Follow the child” โดยครูมีความคาดหวังในตนเองให้ใจเย็นขึ้นและช้าลงเพื่อสนับสนุนเด็กตามจังหวะและเวลาของแต่ละคน สร้างอัตลักษณ์ “ความมุ่งมั่น อดทน” และสร้างอัตลักษณ์ที่มักคิดวิเคราะห์หาทางสนับสนุน พัฒนาการของเด็กรายบุคคลและพลังมวลรวมของห้อง สะท้อนผ่านวงเสวนาที่มักแบ่งปันและอภิปรายวิเคราะห์พัฒนาการของเด็กและหาทางสนับสนุนร่วมกันในทีมอยู่เสมอ จากการวิจัยพบว่าครูมอนเทสซอรีประกอบสร้างอัตลักษณ์เฉพาะตนซึ่งสะท้อนบริบทงานที่แตกต่างของแต่ละคนเช่น “ครูผู้ยอมพลีตน” “ครูผู้ถ่อมตนผู้เป็นต้นแบบครูทางจิตวิญญาณ” “ครูผู้ขยัน” “ครูผู้บริหารนักจัดสิ่งแวดล้อม” ครูมอนเทสซอรีเชิงวิชาชีพในประเทศไทยทุกคนยึดคุณค่าและรับกำลังใจในการทำงานจากพฤติกรรมความก้าวหน้าและหรือพัฒนาการมิติต่างๆของเด็ก จุดเปลี่ยนสำคัญจากเรื่องเล่าของครูทั้งสี่คนคือ “ปรับเปลี่ยนกระบวนทัศน์” ซึ่งนำไปสู่การเปลี่ยนแปลงอื่นๆ ทั้งการสังเกตเด็ก ท่าที การพูด การสอนและการทำงานกับผู้ปกครองอย่างเป็นอัตโนมัติ และพบว่าครูทุกคนนิยามว่าตนเป็นครูมอนเทสซอรีเมื่อสามารถเข้าใจเด็กรายบุคคลและสามารถเชื่อมงานหรือบทเรียนได้อย่างเหมาะสมกับความต้องการตามพัฒนาการโดยใช้เวลากว่าสองปี