ICHAN QAL'A HUDUDIDAGI TURAR JOYLARDA ISHLATILGAN QURILISH ASHYOLARI VA ULARNI TAJRIBAVIY O'RGANISH

Mazkur maqolada Ichan qal’a hududida joylashgan tarixiy turar joylarda qo‘llanilgan an’anaviy qurilish ashyolarining fizik-mexanik, issiqlik-texnik va ekologik xususiyatlari tajriba-sinov asosida tahlil qilingan. Tadqiqot jarayonida paxsa, xom g‘isht va loy qorishmalarning issiqlik o‘tkazuvchanligi, namlik singdirish darajasi hamda mikroiqlimni shakllantirishdagi roli zamonaviy beton materiallari bilan solishtirilgan. Olingan natijalar paxsa devorlarning yuqori issiqlik sig‘imi va energiya tejamkorlik xususiyatlariga ega ekanligini, xom g‘ishtning esa to‘g‘ri suvoq va konstruktiv himoya bilan uzoq muddatli ekspluatatsiyaga yaroqli ekanini ko‘rsatdi. Shuningdek, loy asosidagi qorishmalar devorlarning bug‘ o‘tkazuvchanligini ta’minlab, sog‘lom ichki mikroiqlimni shakllantirishda muhim omil ekani ilmiy jihatdan asoslandi. Tadqiqot natijalari tarixiy turar joylarni restavratsiya qilish jarayonida sement asosidagi materiallardan foydalanishni cheklash, mahalliy an’anaviy qurilish ashyolarini modernizatsiya qilgan holda qo‘llash va ilmiy asoslangan restavratsiya reglamentlarini ishlab chiqish zarurligini ko‘rsatadi.