การศึกษาแนวคิดนิเวศบริการเพื่อพัฒนาแผนผังทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม: กรณีศึกษา ประเทศไทย ญี่ปุ่น

เมื่อเมืองมีการเติบโต ประชากรในเมืองก็มีการจะเติบโตตามขนาดของเมืองตามไปด้วยในขณะเดียวกันพื้นที่สีเขียว แหล่งอาหาร น้ำ และพลังงานในเมืองก็มีจำนวนลดลงตามลงไป พื้นที่สีเขียว รวมถึงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมในเมืองมักเป็นสิ่งที่ถูกคำนึงถึงเป็นอันดับท้าย ๆ ในการบริหารพัฒนาเมือง กระทั่งพระราชบัญญัติการผังเมือง พ.ศ. 2562 ได้มีการกำหนดให้ผังเมืองรวมที่ดำเนินการตามมาตรา 22 บรรจุผังทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมลงไป ทั้งยังมีการเพิ่มเข้ามาของ (ร่าง) ธรรมนูญว่าด้วยการผังเมืองที่มีการระบุให้คำนึงถึงการวางและพัฒนาพื้นที่ต้องคุ้มครองและบำรุงรักษาทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม นอกจากนี้มีการเน้นการพัฒนาพื้นที่เพื่อให้ผังเมืองรวมที่ออกมาตอบวัตถุประสงค์และนิยามของการผังเมือง งานวิจัยในครั้งนี้ผู้วิจัยต้องการค้นหาเพื่อเปรียบเทียบขั้นตอนการวางและจัดทำผังเมืองของประเทศไทยและประเทศญี่ปุ่น โดยศึกษาหลักการวางผังเมือง ผ่านองค์ประกอบของขั้นตอนการวางผังตามกฎหมาย และวัตถุประสงค์ของผังเมือง พร้อมทั้งศึกษาแนวคิดการวางผังเมืองผ่านผังการใช้ประโยชน์ที่ดินและผังทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมทั้งประเทศไทยและญี่ปุ่น เพื่อเสนอแนะแนวทางการปรับปรุงและพัฒนา ผังเมืองรวมควบคู่ไปกับผังทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมของประเทศไทยต่อไป ผลการศึกษาพบว่าบริบทของการผังเมืองไทยมีทั้งส่วนที่ต่างกันและส่วนที่คล้ายคลึงกับประเทศญี่ปุ่น กล่าวคือทั้งประเทศไทยและประเทศญี่ปุ่นล้วนเป็นรัฐที่รัฐบาลกลางใช้กฎหมายควบคุมการผังเมืองทั้งประเทศ เพื่อควบคุมการจัดทำผังเมืองของทุกพื้นที่ในประเทศให้เป็นไปในทิศทางเดียวกัน แต่ในขณะเดียวกันก็มีข้อแตกต่างกันของวัตถุประสงค์ และกฎหมายผังเมืองที่ใช้บังคับซึ่งแตกต่างกันในบริบทของแต่ละประเทศ ผังการใช้ประโยชน์ที่ดิน และผังทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ล้วนทำเพื่อให้ตอบสนองกับวัตถุประสงค์ของการผังเมืองตามพระราชบัญญัติการผังเมือง พ.ศ. 2562 ซึ่งเน้นถึงความสำคัญของทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม โดยแนวคิดนิเวศบริการจะเป็นหนึ่งในเครื่องมือที่มีประสิทธิภาพสำหรับเจ้าพนักงานการผังในการตัดสินใจวางและจัดทำผังในพื้นที่ซึ่งมีบริบทที่มีความหลากหลาย สำหรับการวางผังการใช้ประโยชน์ที่ดินและผังทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม